DieuDong.comĐiều Động
Lịch trực

Lịch trực điện thoại ngoài giờ cho cửa hàng nhỏ: chia lượt nghe máy, ghi đơn

Cách lập lịch trực điện thoại khách hàng ngoài giờ cho cửa hàng nhỏ: đếm cuộc gọi trước, chia lượt nghe máy, câu trả lời mẫu, sổ ghi đơn và bàn giao sáng.

Florist in an apron answers a phone call while wrapping roses in a quiet flower shop at dusk, buckets of blooms around, warm yellow light, over the shoulder view

Lịch trực điện thoại ngoài giờ cho cửa hàng nhỏ nên bắt đầu từ việc đếm xem khách gọi lúc nào, rồi chỉ trực những khung giờ thật sự có cuộc gọi, chia lượt theo tuần cho vài người, dùng một số chung chuyển theo lượt và một sổ ghi đơn để sáng hôm sau người mở cửa làm tiếp được. Trực điện thoại khác trực tại chỗ: người trực ở nhà, nhưng phải nghe máy, trả lời đúng mực và ghi lại đủ thông tin.

Ví dụ xuyên bài là một tiệm hoa ở TP Hồ Chí Minh có 4 nhân viên, đóng cửa lúc 20 giờ nhưng khách hay gọi đặt hoa giao sáng sớm hôm sau cho sinh nhật, khai trương (ví dụ giả định). Phần dưới gồm cách đếm cuộc gọi, bảng chia lượt, câu trả lời mẫu, cách giữ riêng tư số điện thoại nhân viên và những chỗ hay hỏng.

Đếm cuộc gọi hai tuần trước khi quyết định trực

Nhiều cửa hàng bắt đầu trực điện thoại vì một lần lỡ một đơn lớn, rồi trực luôn đến 23 giờ mỗi ngày. Sau vài tháng, người trực thấy tối nào cũng chỉ có một hai cuộc, phần lớn rơi vào cùng một khung giờ. Trước khi lập lịch, bạn nên đếm.

Cách đếm đơn giản: trong hai tuần, người giữ máy của cửa hàng ghi lại mọi cuộc gọi, tin nhắn đến sau giờ đóng cửa vào một tờ giấy hoặc bảng tính, gồm giờ gọi, loại việc (đặt hàng, hỏi giá, khiếu nại, hỏi giờ mở cửa) và có cần trả lời ngay trong tối đó không. Không cần đẹp, chỉ cần đủ.

Ở tiệm hoa trong ví dụ, sau hai tuần đếm được khoảng 30 cuộc gọi và tin nhắn ngoài giờ. Hơn hai phần ba rơi vào khung 20 giờ đến 21 giờ 30, phần lớn là đặt hoa giao sáng hôm sau. Sau 22 giờ chỉ có vài cuộc, đều là hỏi giờ mở cửa, đợi đến sáng trả lời cũng không sao. Kết luận: trực từ 20 giờ đến 22 giờ là đủ, ngoài khung đó để tin nhắn trả lời tự động.

Đếm cũng giúp bạn thấy loại việc. Nếu phần lớn là hỏi giá, việc nên làm có khi là đăng bảng giá rõ ràng hơn, chứ không phải thêm người trực. Nếu phần lớn là đặt hàng cần giao sớm, trực là đáng, vì mỗi cuộc gọi bị lỡ là một đơn chạy sang tiệm khác.

Giữ lại tờ đếm này. Sau ba tháng trực, đếm lại một lần nữa để xem khung giờ còn đúng không, nhất là khi vào mùa lễ, mùa tốt nghiệp, khi lượng đặt hàng thay đổi hẳn.

Bảng chia lượt nghe máy cho nhóm 4 người

Với 4 người và khung trực 20 giờ đến 22 giờ, có hai cách chia phổ biến. Bảng dưới so sánh để bạn chọn; tên là ví dụ giả định.

Cách chiaVí dụHợp khiNhược điểm
Mỗi người trực trọn một tuần, xoay vòng 4 tuầnTuần 1 Lan, tuần 2 Vy, tuần 3 Khoa, tuần 4 ThưÍt cuộc gọi, mỗi lượt ngắnTuần trực trùng việc nhà thì phải đổi cả tuần
Chia theo ngày, mỗi người hai ngày một tuầnLan thứ hai, thứ năm; Vy thứ ba, thứ sáu; Khoa thứ tư, thứ bảy; Thư chủ nhậtNhiều cuộc gọi, cần người tỉnh táoNgười trực chủ nhật chỉ một ngày nhưng là ngày nặng, phải xoay theo tháng
Chia theo ngày, ghép cặp chính và dự phòngLan chính, Vy dự phòngCó đơn giá trị lớn, không được lỡ cuộc nàoHai người cùng bị ràng buộc buổi tối
Chủ tiệm giữ máy, nhân viên chỉ thay khi chủ bậnChủ tiệm trực, Thư thay khi chủ báo trướcTiệm rất nhỏ, chủ muốn tự chốt đơnChủ không bao giờ được nghỉ tối thật sự

Tiệm hoa trong ví dụ chọn cách thứ hai và xoay người trực chủ nhật mỗi tháng. Người trực tối hôm đó cũng là người nhận việc chuẩn bị đơn sáng sớm hôm sau, vì họ nắm rõ khách đã dặn gì nhất.

Dù chọn cách nào, lịch phải ghi giờ bắt đầu và giờ kết thúc nghe máy, tên người trực, tên người dự phòng. Người dự phòng là người được gọi khi người trực báo không nghe máy được, không phải người cùng ngồi chờ.

Một số chung hay mỗi người dùng số riêng

Số chung chuyển theo lượt là cách gọn nhất. Cửa hàng giữ một số điện thoại riêng của cửa hàng, có thể là một chiếc máy cũ bàn giao tay hoặc một sim đặt chuyển tiếp cuộc gọi sang máy người trực trong khung giờ. Khách chỉ biết một số, nhân viên không phải lộ số cá nhân.

Không bắt nhân viên đưa số cá nhân cho khách. Khi khách đã có số riêng của một nhân viên, họ sẽ gọi số đó cả lúc nhân viên đã nghỉ việc, lúc 23 giờ, lúc đang đi chơi. Nhân viên khó từ chối, và cửa hàng mất luôn đầu mối khách. Đây cũng là chuyện riêng tư: số cá nhân là của nhân viên.

Nếu bàn giao máy bằng tay, ghi giờ giao. Máy cửa hàng chuyển tay mỗi tối thì có một dòng ngắn trong nhóm chat: “Em đã nhận máy lúc 19 giờ 55, pin đầy.” Sáng hôm sau người mở cửa nhận lại cũng ghi một dòng. Mất máy hay hết pin giữa chừng là biết ngay ai đang giữ.

Cài tin nhắn trả lời tự động ngoài khung trực. Khung ngoài giờ trực vẫn có người gọi. Một tin nhắn tự động ghi giờ mở cửa và giờ nhận đặt hàng ngoài giờ giúp khách không nghĩ cửa hàng bỏ mặc. Tránh hứa “sẽ gọi lại ngay” trong tin tự động nếu không có ai làm việc đó.

Đừng để số chung nằm trong nhóm chat công khai với khách. Nhóm chat khách hàng và nhóm chat nội bộ phải tách. Thông tin lịch trực, số của người trực, ai đang nghỉ, chỉ nằm ở nhóm nội bộ.

Câu trả lời mẫu cho các cuộc gọi ngoài giờ hay gặp

Người trực ngoài giờ thường là nhân viên bán hàng, không phải người quyết giá. Đưa sẵn câu trả lời mẫu để ai trực cũng nói giống nhau, và biết chỗ nào không được tự hứa.

Tình huốngCâu nên nóiKhông nên tự hứa
Đặt hàng giao sáng sớm“Dạ em ghi đơn của anh chị rồi, giao trước 8 giờ sáng mai. Em đọc lại địa chỉ và số người nhận để anh chị kiểm giúp em nhé.”Giao giờ sớm hơn giờ mở cửa khi chưa có người nhận việc
Hỏi giá món không có trong bảng giá“Món này em cần hỏi lại chị chủ, sáng mai 8 giờ em gọi báo anh chị được không ạ?”Giảm giá, báo giá miệng
Khiếu nại đơn đã giao“Em xin lỗi anh chị. Em ghi lại đầy đủ, sáng mai người phụ trách gọi lại cho anh chị trước 9 giờ.”Hoàn tiền, đổi hàng ngay trong tối
Hỏi giờ mở cửa, địa chỉTrả lời ngắn, đúng giờ trên tin nhắn tự độngMở cửa sớm hơn cho riêng khách đó
Gọi nhầm, gọi trêuChào lịch sự, kết thúc cuộc gọiCãi lại, lưu số rồi gọi lại

In bảng này dán trong ngăn kéo quầy hoặc ghim trong nhóm chat nội bộ. Với người mới vào vòng trực, cho trực kèm một tối với người cũ, nghe người cũ trả lời vài cuộc trước khi tự trực.

Sổ ghi cuộc gọi và bàn giao sáng hôm sau

Trực điện thoại chỉ có giá trị khi sáng hôm sau người mở cửa biết phải làm gì. Một quy trình ngắn cho người trực:

  1. Mỗi cuộc gọi có việc cần làm tiếp, ghi ngay một dòng: giờ gọi, tên khách, việc cần làm, hạn chót, đã hứa gì với khách.
  2. Đơn đặt hàng ghi đủ: hàng gì, số lượng, giờ giao, địa chỉ, tên và cách liên lạc người nhận, cách thanh toán. Đọc lại cho khách nghe trước khi cúp máy.
  3. Kết thúc lượt trực, đếm số dòng trong sổ và gửi một tin tóm tắt vào nhóm nội bộ, ví dụ: “Tối nay 4 cuộc, 2 đơn giao sáng, 1 khiếu nại cần chị gọi lại.”
  4. Người mở cửa sáng hôm sau đọc sổ trước khi làm việc khác, đánh dấu từng dòng đã xử lý.
  5. Dòng nào chưa xử lý được đến trưa thì báo lại người trực tối qua, vì họ là người đã hứa với khách.

Sổ có thể là một tờ giấy kẹp trong bìa đặt cạnh máy chung, hoặc một trang bảng tính dùng chung. Quan trọng là một chỗ duy nhất. Đơn ghi lẫn trong tin nhắn riêng, trong giấy nháp, trong trí nhớ, thì sớm muộn sẽ lỡ một đơn giao sáng.

Những chỗ hay hỏng và giờ làm của người trực

Khung trực không có giờ kết thúc. Ghi “trực tối” thì có khách gọi lúc 23 giờ người trực vẫn thấy phải nghe. Ghi rõ giờ kết thúc, sau giờ đó để tin nhắn tự động làm việc.

Người trực vừa làm trọn ca ngày. Nếu nhân viên làm từ 8 giờ đến 20 giờ rồi nghe máy đến 22 giờ, ngày đó họ đã làm rất dài. Thời gian nghe máy và ghi đơn là thời gian làm việc, cần cộng vào giờ làm. Theo Bộ luật Lao động 2019, giờ làm bình thường không quá 8 giờ một ngày, làm thêm có giới hạn theo ngày và theo tháng; tra văn bản hiện hành và hỏi kế toán khi tính.

Không ai được nghỉ trọn buổi tối. Nhóm 4 người mà tối nào cũng có người trực thì mỗi người mất khoảng hai tối mỗi tuần. Nếu số cuộc gọi không cần đến mức đó, giảm ngày trực, ví dụ chỉ trực các tối trước ngày cuối tuần và ngày lễ.

Không ghi lại đã hứa gì. Người trực hứa “sáng mai gọi lại trước 9 giờ” mà không ghi, sáng hôm sau người khác không biết, khách chờ rồi bực. Mọi lời hứa có giờ phải nằm trong sổ.

Câu chữ không thống nhất. Mỗi người trả lời một kiểu, khách so sánh rồi thắc mắc. Bảng câu mẫu ở trên giải quyết phần lớn chuyện này.

Mùa cao điểm: khi nào tăng người trực điện thoại

Lịch trực điện thoại lập theo số cuộc gọi của tháng bình thường sẽ không chịu nổi những tuần đặc biệt. Với tiệm hoa, đó là trước ngày Phụ nữ Việt Nam, ngày Nhà giáo, mùa tốt nghiệp; với tiệm bánh là trước Trung thu; với cửa hàng điện lạnh là đợt nắng nóng đầu tiên. Những tuần này số cuộc gọi ngoài giờ có thể gấp ba bốn lần, và một người trực sẽ vừa nghe máy vừa ghi đơn không kịp.

Cách làm đơn giản là đánh dấu trước trên lịch năm các tuần cao điểm của riêng cửa hàng mình, dựa vào sổ ghi cuộc gọi năm trước. Trong các tuần đó, xếp hai người trực cùng khung giờ: một người nghe máy, một người nhận tin nhắn và ghi đơn vào sổ chung. Kéo dài khung trực thêm một giờ nếu năm trước có nhiều cuộc gọi muộn.

Báo lịch các tuần cao điểm sớm, ít nhất hai tuần trước, để nhân viên sắp xếp việc nhà. Câu mẫu: “Tuần trước ngày 20 tháng 10 quán mình trực hai người mỗi tối, anh chị em đăng ký giúp chị trước thứ sáu nhé, ai trực nhiều tối tuần đó thì tuần sau được nghỉ tối bù.” Nhớ ghi lại ai đã trực bao nhiêu tối trong tuần cao điểm để năm sau xoay người khác.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên trực điện thoại ở nhà có cần mặc định nghe máy ngay không?

Nên thoả thuận thời gian phản hồi cụ thể, ví dụ gọi lại trong 10 phút nếu lỡ máy. Thoả thuận rõ thì người trực vẫn ăn tối, tắm rửa được mà không lo bị trách.

Có cần trực điện thoại cả đêm không?

Với phần lớn cửa hàng nhỏ là không. Đếm cuộc gọi hai tuần sẽ cho thấy sau một giờ nhất định gần như không còn việc gấp; khung đó để tin nhắn tự động ghi giờ mở cửa là đủ.

Người trực lỡ một đơn lớn thì có nên trừ tiền không?

Không. Luật không cho phạt tiền thay cho xử lý kỷ luật. Hãy xem lại nguyên nhân, như máy hết pin hay khung trực quá dài, nhắc nhở nếu do sơ suất, và xử lý theo nội quy lao động hợp pháp nếu lặp lại.

Tin nhắn trả lời tự động nên viết gì?

Ngắn gọn: lời chào, giờ mở cửa, khung giờ có người nghe máy ngoài giờ, và hứa phản hồi vào giờ cụ thể của sáng hôm sau. Không hứa gọi lại ngay nếu không có người trực.

Có nên để nhân viên bán thời gian trực điện thoại không?

Được, nếu họ đã quen bảng giá, câu trả lời mẫu và cách ghi đơn. Nên cho họ trực kèm một hai tối trước, và đặt người dự phòng là nhân viên lâu năm cho những tối đầu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138