DieuDong.comĐiều Động
Lịch trực

Bảng trực nhật nơi làm việc: chia việc dọn dẹp cho văn phòng và quán nhỏ

Lập bảng trực nhật cho văn phòng, quán nhỏ: liệt kê việc dọn dẹp và tần suất, mẫu bảng tuần cho 6 người, chia việc nặng nhẹ, kiểm tra nhẹ nhàng, xử lý khi bỏ trực.

Two coworkers in casual clothes wipe tables and stack chairs in a small office pantry late afternoon, one holding a trash bag, bright window light, mid shot from the doorway

Một bảng trực nhật nơi làm việc chạy được lâu cần liệt kê từng việc dọn dẹp cụ thể kèm tần suất, chia theo cặp hoặc theo người xoay vòng hằng tuần, tính việc nặng nhẹ khác nhau, có một danh sách đánh dấu cuối ngày, và người quản lý cũng có tên trong bảng. Ghi chung chung “trực nhật thứ hai: Lan” là cách nhanh nhất để mỗi người hiểu một kiểu và nơi làm việc vẫn bẩn.

Ví dụ dùng trong bài là một văn phòng thiết kế 6 người ở Hà Nội không thuê dọn vệ sinh hằng ngày, và một quán bún nhỏ ở Cần Thơ có trực nhật cuối ca (cả hai giả định). Phần dưới có bảng việc, mẫu bảng tuần, cách cân việc nặng nhẹ, cách kiểm tra không thành soi mói và cách xử lý khi có người bỏ trực nhật.

Liệt kê việc và tần suất trước khi chia người

Bước đầu tiên là viết ra hết việc. Đi một vòng nơi làm việc vào cuối ngày, ghi lại mọi thứ cần dọn, rồi đặt tần suất và thời gian ước tính. Bảng dưới là của văn phòng 6 người trong ví dụ.

ViệcTần suấtThời gian ướcMức nặng
Rửa cốc chén, lau bàn khu ăn uốngHằng ngày10 phútNhẹ
Đổ rác các thùng, thay túiHằng ngày10 phútVừa
Quét, lau sàn khu chungHằng ngày15 phútVừa
Lau nhà vệ sinh, bổ sung giấy, xà phòngHằng ngày15 phútNặng
Dọn tủ lạnh, bỏ đồ quá hạnThứ sáu15 phútVừa
Lau kính cửa, bậu cửa sổThứ sáu20 phútVừa
Tưới cây, kiểm bình nước uốngThứ hai, thứ năm5 phútNhẹ

Cộng lại, mỗi ngày có khoảng 50 phút việc chung, thứ sáu nhiều hơn. Chia cho một người thì mỗi ngày người đó mất gần một giờ, quá nặng. Chia cho hai người thì mỗi người khoảng 25 phút, chấp nhận được. Con số này quyết định cách chia ở phần sau.

Đừng bỏ qua cột thời gian ước. Khi có người kêu trực nhật mất quá nhiều thời gian, bạn có số để xem lại, thay vì tranh luận cảm tính. Thời gian trực nhật trong giờ làm là thời gian làm việc, nên xếp vào cuối giờ làm chứ không phải sau giờ tan.

Mẫu bảng trực nhật tuần cho 6 người

Văn phòng trong ví dụ chia thành ba cặp, mỗi cặp trực hai ngày trong tuần; trong cặp, một người nhận nhóm việc ướt (nhà vệ sinh, rác), người kia nhận nhóm việc khô (bàn, sàn, cốc chén), tuần sau đổi vai.

NgàyCặp trựcViệc ướtViệc khôViệc thêm hôm đó
Thứ haiHà – MinhHàMinhTưới cây
Thứ baLinh – QuânLinhQuân
Thứ tưTrang – Giám đốcTrangGiám đốc
Thứ nămHà – MinhMinhHàTưới cây
Thứ sáuLinh – QuânQuânLinhTủ lạnh, kính cửa

Tuần sau, cặp Trang – Giám đốc lên trực hai ngày, cặp Linh – Quân chỉ một ngày, và xoay tiếp như vậy. Sau ba tuần, mỗi cặp đều đã trực đúng năm ngày và mỗi người đã làm việc ướt, việc khô ngang nhau.

Ngày thứ sáu nặng hơn vì có việc tủ lạnh và kính. Xoay vòng ba tuần giúp ngày thứ sáu không rơi mãi vào một cặp. Nếu văn phòng có số người lẻ, ghép một nhóm ba người và cho nhóm đó trực thứ sáu.

Chia việc nặng nhẹ cho công bằng

Việc nhà vệ sinh không được cố định cho một người. Đây là việc ai cũng ngại. Gán cố định cho người mới nhất, người trẻ nhất hay người hiền nhất là cách tạo bất mãn nhanh nhất. Luôn xoay việc này.

Đừng chia theo giới. Mặc định nữ rửa cốc, nam đổ rác là thói quen nhiều nơi, nhưng không có lý do gì để giữ. Chia theo vòng xoay, ai cũng làm mọi việc.

Người quản lý có tên trong bảng. Không cần nhận nhiều lượt, nhưng có tên. Người đứng đầu thỉnh thoảng lau sàn cùng nhân viên làm cho bảng trực nhật có sức nặng hơn mọi thông báo.

Tính đến người có vấn đề sức khoẻ. Người đang đau lưng, đang mang thai, hay dị ứng hoá chất tẩy rửa thì đổi nhóm việc phù hợp, không bắt làm việc ướt, và nói thẳng với cả nhóm là có điều chỉnh để không ai thấy bị bất công.

Đổi người đổi việc theo mùa. Mùa mưa sàn bẩn nhanh, mùa nóng rác bốc mùi sớm. Mỗi lần đổi mùa, xem lại thời gian ước của từng việc và điều chỉnh: có khi lau sàn phải lên hai lần một ngày, có khi đổ rác phải chuyển lên giữa ngày. Việc nặng thêm thì chia thêm người, đừng để cặp trực tự gánh.

Cung cấp đủ dụng cụ. Găng tay, nước tẩy, túi rác đúng cỡ, cây lau sàn còn dùng được. Trực nhật chậm và qua loa thường vì dụng cụ thiếu chứ không phải vì người lười.

Trực nhật ở quán ăn khác văn phòng ra sao

Ở quán ăn, quán nước, dọn dẹp là một phần của công việc hằng ngày và có yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Vì vậy trực nhật ở quán không nên là “việc thêm” xoay theo ngày như văn phòng, mà gắn với từng ca: ca nào dùng khu nào thì ca đó dọn khu đó trước khi kết thúc.

Ở quán bún trong ví dụ, ca sáng từ 5 giờ 30 đến 13 giờ dọn bếp và rửa nồi lớn; ca chiều tối dọn khu bàn ghế, sàn, nhà vệ sinh và đổ rác trước khi đóng cửa. Trong mỗi ca, trưởng ca chia việc cho từng người theo bảng xoay tuần. Khu bếp luôn do người quen bếp phụ trách, vì cách vệ sinh bếp, cất thực phẩm cần đúng cách.

Thời gian dọn dẹp cuối ca là thời gian làm việc. Nếu quán đóng cửa lúc 21 giờ mà dọn đến 21 giờ 45, thì ca thực tế kết thúc lúc 21 giờ 45 và phải ghi như vậy trong bảng ca. Nhiều quán ghi ca đến 21 giờ rồi để nhân viên dọn “thêm chút”; cộng cả tháng, đó là nhiều giờ làm không được ghi nhận.

Một điểm khác nữa: trong quán, việc dọn dẹp lớn hằng tuần như cọ hút mùi, rửa kho lạnh, nên giao vào một khung giờ cố định khi quán vắng, có đủ người, và ghi tên người phụ trách tuần đó trên bảng. Việc này không nên để ca tối cuối tuần đã mệt gánh thêm.

Những việc không nên đưa vào bảng trực nhật

Bảng trực nhật chỉ nên chứa việc dọn dẹp thường ngày mà ai cũng làm được. Có những việc trông giống dọn dẹp nhưng nên tách ra:

  • Việc liên quan đến điện, như vệ sinh điều hoà, thay bóng đèn trên cao, kiểm ổ điện: giao cho thợ hoặc người được hướng dẫn.
  • Việc cần trèo cao, như lau kính tầng trên, lau quạt trần: thuê người có dụng cụ an toàn.
  • Việc với hoá chất mạnh, như thông cống, tẩy cặn nặng: người làm phải có đồ bảo hộ và biết cách dùng.
  • Việc mang tính chuyên môn trong quán ăn, như vệ sinh khu sơ chế thực phẩm sống: giao cho người phụ trách bếp, không xoay ngẫu nhiên.
  • Việc thu dọn tài liệu, giấy tờ của người khác: mỗi người tự dọn bàn mình, người trực nhật không động vào.

Tách những việc này ra không làm bảng trực nhật nhẹ đi bao nhiêu, nhưng tránh được tai nạn và tránh cảnh một người bị giao việc ngoài khả năng rồi làm qua loa. Ghi rõ trên bảng: “Các việc sau do người phụ trách riêng hoặc thuê ngoài”, kèm tên người phụ trách.

Với văn phòng trong ví dụ, vệ sinh điều hoà được thuê thợ mỗi quý, lau kính mặt ngoài thuê mỗi tháng, còn lại để trong bảng trực nhật. Chia như vậy giữ được tổng việc mỗi ngày dưới một giờ cho cả nhóm.

Kiểm tra trực nhật mà không thành soi mói

Bảng trực nhật chỉ sống được khi có kiểm, nhưng kiểm quá chặt thì thành không khí giám sát khó chịu. Cách nhẹ nhàng mà vẫn hiệu quả:

  1. Dán một danh sách đánh dấu ngắn ở khu chung, mỗi việc một ô, người trực tự đánh dấu khi xong.
  2. Người mở cửa sáng hôm sau liếc qua danh sách và khu chung, thấy việc nào chưa xong thì nhắn riêng cho người trực hôm trước, không nhắc trong nhóm chung.
  3. Mỗi tuần một lần, người quản lý đi một vòng cùng một người trong nhóm, không báo trước ngày, để xem các việc hằng tuần.
  4. Cuối tháng hỏi nhanh cả nhóm một câu: việc nào đang tốn thời gian hơn dự tính, việc nào nên chuyển sang thuê người làm định kỳ.
  5. Điều chỉnh bảng việc theo câu trả lời, ghi ngày sửa đổi lên bảng mới.

Câu nhắc mẫu khi có việc chưa xong: “Hôm qua thùng rác khu bếp chưa thay túi, em để ý giúp chị nhé, chắc hôm qua em bận việc gấp.” Câu nhắc riêng, có giả định tốt, thường đủ cho phần lớn trường hợp.

Khi có người thường xuyên bỏ trực nhật

Hỏi lý do trước. Có người bỏ trực vì lịch trực rơi đúng ngày phải đón con sớm, hoặc vì việc chính hôm đó dồn quá nhiều. Đổi ngày trực hoặc đổi nhóm việc có khi giải quyết được ngay.

Không phạt tiền, không bêu tên. Luật không cho phạt tiền thay cho xử lý kỷ luật, và việc dán tên người không trực nhật lên bảng chỉ làm không khí tệ đi. Nhắc nhở riêng, ghi lại nếu lặp lại nhiều lần.

Đưa trực nhật vào nội quy nếu cần. Nếu đã nhắc nhiều lần mà không thay đổi, nghĩa vụ giữ vệ sinh nơi làm việc nên có trong nội quy lao động, và việc vi phạm được xử lý theo đúng trình tự nội quy đó. Tra quy định hiện hành về nội quy và kỷ luật lao động trước khi làm.

Xem lại chính bảng trực nhật. Nếu nhiều người cùng bỏ, vấn đề có lẽ ở bảng: việc quá nhiều, giờ trực rơi sau giờ tan, dụng cụ thiếu. Lúc đó nên cân nhắc thuê dọn vệ sinh định kỳ cho các việc nặng, giữ trực nhật cho việc nhẹ hằng ngày.

Câu hỏi thường gặp

Văn phòng nhỏ có nên bắt nhân viên trực nhật không?

Nhiều văn phòng nhỏ không thuê dọn vệ sinh hằng ngày nên trực nhật là cách giữ chỗ làm sạch sẽ. Nên thống nhất từ đầu, ghi vào nội quy hoặc thoả thuận, và xếp trực nhật trong giờ làm thay vì sau giờ tan.

Thời gian trực nhật có tính vào giờ làm không?

Dọn dẹp nơi làm việc theo phân công là công việc được giao, nên thời gian đó nằm trong thời giờ làm việc. Nếu trực nhật kéo dài sau giờ tan, phần thời gian thêm cần được ghi nhận và tính theo quy định.

Nên chia trực nhật theo người hay theo cặp?

Theo cặp hợp khi tổng việc mỗi ngày quá nửa giờ, vì một người làm hết sẽ quá tải. Theo người hợp với nơi ít việc. Dù chọn cách nào, nên tách việc ướt và việc khô rồi xoay vai.

Có nên để thực tập sinh trực nhật nhiều hơn không?

Không nên. Thực tập sinh nằm trong vòng như mọi người, không nhận thêm lượt chỉ vì là người mới hay ít tuổi nhất. Giao việc nặng hơn cho nhóm người mới là cách nhanh nhất làm họ muốn rời đi.

Khi nào nên thuê người dọn vệ sinh thay vì trực nhật?

Khi tổng việc mỗi ngày vượt khoảng một giờ cho cả nhóm, khi có việc nặng như cọ nhà vệ sinh kỹ, lau kính cao, hoặc khi nhân viên thường xuyên phải ở lại sau giờ tan để dọn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138