DieuDong.comĐiều Động
Xếp ca dịp lễ, Tết

Xếp ca Tết Dương lịch, Giỗ Tổ, Quốc khánh: lịch cho những kỳ lễ ngắn

Xếp ca cho các kỳ lễ ngắn một hai ngày: dời ngày nghỉ hằng tuần quanh ngày lễ, nghỉ bù khi lễ trùng ngày nghỉ, ca đêm 31/12 và các bước chốt lịch cho cửa hàng nhỏ.

Night view through the glass front of a neighborhood convenience store, one clerk restocking drinks fridge while another sweeps, street outside wet and shimmering with colored lights

Với kỳ lễ ngắn một hai ngày như Tết Dương lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương hay Quốc khánh, cách gọn nhất là không lập lịch riêng mà xoay ngày nghỉ hằng tuần của từng người quanh ngày lễ: ai làm ngày lễ thì dời ngày nghỉ hằng tuần sang ngày liền kề, ai được nghỉ lễ thì giữ ca bình thường những ngày còn lại.

Kỳ lễ ngắn hay bị xem nhẹ nên dễ sinh rắc rối: quên nghỉ bù khi lễ trùng ngày nghỉ của nhân viên, để một người đóng cửa muộn đêm 31/12, hoặc năm nào cũng là một người làm Giỗ Tổ. Ví dụ giả định trong bài là một cửa hàng tạp hoá tiện lợi 7 nhân viên ở Hải Phòng, mở từ 6 giờ đến 23 giờ, ba ca mỗi ngày.

Lễ ngắn khác Tết và 30/4 ở đâu

Kỳ lễ ngắn thường chỉ là một hai ngày nghỉ theo luật, có năm nối với cuối tuần thành ba bốn ngày, có năm cơ quan nhà nước hoán đổi ngày làm việc để nghỉ liền. Việc đầu tiên mỗi năm là tra thông báo chính thức về lịch nghỉ, ghi lại ngày nghỉ thực tế. Riêng Quốc khánh, ngoài ngày 2/9 còn một ngày nghỉ liền kề trước hoặc sau, ngày nào thì theo thông báo năm đó, nên đừng dùng lại lịch năm trước.

Khác với Tết, nhân viên ít khi về quê dịp lễ ngắn; khác với 30/4, khách thường không tăng quá mạnh ở cửa hàng khu dân cư. Cửa hàng tạp hoá thậm chí có kiểu khách riêng: chiều trước ngày lễ đông người mua đồ ăn, nước uống mang đi chơi; sáng ngày lễ vắng; tối ngày lễ đông lại khi người đi chơi về. Kỳ lễ ngắn vì vậy ít khi cần thêm người, chỉ cần dời người.

Điểm dễ quên nhất là chuyện quyền lợi. Ngày lễ là ngày nghỉ hưởng lương theo luật cho mọi người lao động, không chỉ người được nghỉ. Ai làm vào ngày lễ hưởng chế độ riêng, ai có ngày nghỉ hằng tuần trùng ngày lễ thì có quyền nghỉ bù. Bảng ca phải phản ánh được cả hai điều này, nếu không cuối tháng sẽ có người thấy mình bị thiệt mà không biết hỏi ai.

Kiểu khách ở ba kỳ lễ ngắn

Mỗi kỳ có nhịp khách riêng. Bảng dưới là nhận xét chung cho cửa hàng khu dân cư ở thành phố, bạn đối chiếu với sổ bán hàng của chính mình trước khi xếp:

Kỳ lễTrước ngày lễNgày lễĐiều cần chú ý
Tết Dương lịchChiều 31/12 đông, mua đồ ăn tiệc tốiSáng 1/1 rất vắng, chiều bình thườngĐêm 31/12 đường đông muộn, đóng cửa an toàn
Giỗ Tổ Hùng VươngKhông thay đổi nhiềuGia đình đi chơi gần, mua đồ mang đi buổi sángThường rơi giữa tuần, ít khi nối dài
Quốc khánhChiều trước kỳ nghỉ đông như cuối tuần lớnKhu trung tâm đông, khu dân cư vắng hơnKỳ nghỉ có thể kéo dài, tra lịch năm đó

Với cửa hàng tạp hoá ở Hải Phòng trong ví dụ, sổ bán hàng năm trước cho thấy chiều 31/12 đông gấp rưỡi ngày thường, sáng 1/1 chỉ bằng một nửa. Quản lý chuyển một người từ ca sáng 1/1 sang ca chiều 31/12, tổng số giờ cả tuần không đổi. Đó là kiểu điều chỉnh đặc trưng của lễ ngắn: dời giờ chứ không thêm giờ.

Dời ngày nghỉ hằng tuần quanh ngày lễ

Ví dụ giả định tuần có Giỗ Tổ Hùng Vương rơi vào thứ Ba. Ký hiệu: S (6h–14h), C (11h–19h), K (15h–23h, ca đóng cửa, luôn hai người), N (nghỉ hằng tuần), L (nghỉ lễ), NB (nghỉ bù).

NgườiThứ HaiThứ Ba (lễ)Thứ TưThứ NămGhi chú
NgânSSNSLàm lễ, dời ngày nghỉ sang thứ Tư
BảoKLKKNghỉ lễ, giữ ngày nghỉ chủ nhật
DuyNCKNNgày nghỉ thứ Hai giữ nguyên, làm lễ nên được nghỉ thêm thứ Năm theo thoả thuận
PhươngSLSSNghỉ lễ
HiếuKKNKLàm lễ, dời ngày nghỉ sang thứ Tư
TrâmSNNBSNgày nghỉ hằng tuần trùng ngày lễ, nghỉ bù thứ Tư
KhánhNKSCLàm lễ

Dòng của Trâm là chỗ hay sai: ngày nghỉ hằng tuần của Trâm vốn là thứ Ba, trùng ngày lễ. Theo luật, khi ngày nghỉ hằng tuần trùng ngày nghỉ lễ thì người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp; bảng phải ghi rõ ngày nghỉ bù đó thay vì xem như Trâm đã được nghỉ lễ rồi. Cách áp dụng chi tiết nên đối chiếu văn bản hiện hành và hỏi kế toán.

Ca đêm 31/12: đóng cửa muộn mà vẫn an toàn

Không để một người đóng cửa. Đêm 31/12 đường đông, có người say, có người vào mua lúc gần đóng cửa. Ca đóng cửa phải có ít nhất hai người, cùng khoá cửa và cùng rời đi, giống ca K trong bảng luôn có hai tên.

Ghi đúng giờ làm ban đêm. Làm việc ban đêm tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau. Ca K đến 23 giờ nghĩa là ngày nào cũng có một giờ làm ban đêm; đêm 31/12 nếu đóng muộn hơn thì còn nhiều hơn. Ai ở lại sau 22 giờ thì ghi giờ thực tế vào bảng, vì giờ làm ban đêm được trả theo chế độ riêng; phần tính tiền để kế toán làm.

Chốt giờ đóng cửa trước. Đừng để người đứng quầy tự quyết "đông thì mở thêm". Quản lý chốt trước một giờ đóng cửa cụ thể, có thể muộn hơn ngày thường, và giữ đúng giờ đó.

Đếm tiền và cất tiền sớm. Nộp bớt tiền mặt trong ngăn kéo vào giữa ca theo cách cửa hàng đã quy định, để lúc đóng cửa đêm khuya không phải đếm một khoản lớn trước mặt người lạ.

Đường về. Hỏi trước người ca đóng cửa về bằng gì, có ai đón không. Nếu ai đó phải đi một mình qua đoạn đường vắng, đổi người hoặc đóng cửa sớm hơn.

Các bước chốt lịch cho một kỳ lễ ngắn

Kỳ lễ ngắn nên mất không quá một buổi để xếp. Trình tự gợi ý:

  1. Tra lịch nghỉ chính thức năm đó, ghi ngày nghỉ thực tế lên bảng ca của tuần có lễ.
  2. Mở sổ bán hàng kỳ lễ tương ứng năm trước, ghi khung giờ đông và vắng.
  3. Đánh dấu những ai có ngày nghỉ hằng tuần trùng ngày lễ để xếp nghỉ bù.
  4. Xem bảng theo dõi lễ trong năm: ai đã làm kỳ lễ gần nhất thì ưu tiên nghỉ kỳ này.
  5. Dời người từ khung vắng sang khung đông, giữ tổng giờ mỗi người trong tuần gần như cũ.
  6. Kiểm ca đóng cửa có đủ hai người, kiểm không ai bị mất ngày nghỉ hằng tuần.
  7. Gửi bảng cho cả nhóm ít nhất hai tuần trước kỳ lễ, chờ phản hồi rồi chốt.

Khi đã quen, mỗi kỳ lễ ngắn chỉ cần mở bảng tuần thường, sửa vài ô, thêm cột ghi chú. Không nên lập một bảng ca riêng cho ngày lễ tách khỏi bảng tuần, vì như vậy dễ quên tính ngày nghỉ hằng tuần.

Khi ngày lễ rơi giữa chu kỳ xoay ca

Nhiều cửa hàng xếp ca theo chu kỳ cố định, ví dụ mỗi người làm ca sáng hai tuần rồi chuyển sang ca chiều hai tuần, ngày nghỉ hằng tuần cũng xoay theo. Ngày lễ rơi vào giữa chu kỳ làm nảy ra câu hỏi: có phá chu kỳ để chia ngày lễ không. Câu trả lời gọn là không phá, chỉ đổi đúng ngày lễ và một ngày liền kề, rồi để chu kỳ chạy tiếp như cũ.

Cách làm: xem trong chu kỳ, ai đang được xếp làm ngày lễ. Nếu người đó đã làm kỳ lễ gần nhất, tìm một người cùng ca, cùng việc, chưa làm lễ gần đây, đổi riêng ngày lễ đó cho hai người, đồng thời đổi lại một ngày khác trong cùng tuần để tổng giờ mỗi người không đổi. Ghi chú hai ngày đổi đó bằng màu khác trên bảng. Sang tuần sau, cả hai quay về đúng vị trí của chu kỳ.

Nếu phá chu kỳ để xếp lại từ đầu cho tuần có lễ, ba bốn tuần sau sẽ có người lệch ca liên tục, có người mất ngày nghỉ quen thuộc, và người quản lý phải mất thêm một buổi để kéo mọi thứ về chỗ cũ. Chu kỳ xoay ca có giá trị chính vì nó đều đặn; ngày lễ chỉ nên là một chỗ vá nhỏ trên đó.

Nói với nhân viên thế nào để không ai thấy bị bỏ quên

Kỳ lễ ngắn hay bị nhân viên hiểu là "chuyện nhỏ, quản lý tự xếp". Chính vì vậy mà khi có người làm hai kỳ lễ liền nhau, họ thường không nói ra, chỉ để bụng. Một tin nhắn ngắn trong nhóm chat trước mỗi kỳ, kèm bảng ca, là đủ để mọi người thấy việc chia được tính toán.

Câu mẫu: "Giỗ Tổ năm nay rơi vào thứ Ba, cửa hàng mình mở bình thường. Anh chị em nào làm ngày lễ thì ngày nghỉ tuần đó dời sang ngày ghi trong bảng. Trâm có ngày nghỉ trùng lễ nên được nghỉ bù thứ Tư. Ai đã làm Tết Dương lịch thì lần này được ưu tiên nghỉ, chị đã đánh dấu trong bảng theo dõi."

Nếu có người xin làm ngày lễ vì muốn có thêm thu nhập, ghi nhận nhưng vẫn giữ luân phiên với người khác; đừng để một người nhận hết các kỳ lễ trong năm. Người làm quá nhiều ngày lễ liền nhau sẽ mất ngày nghỉ thật sự, và đến lúc mệt thì người đó thường nghỉ việc chứ không nói.

Những lỗi hay gặp với lễ ngắn

Đây là các lỗi lặp lại ở cửa hàng nhỏ vì kỳ lễ ngắn đến nhanh và qua nhanh:

  • Không nghỉ bù cho người có ngày nghỉ hằng tuần trùng ngày lễ, vì nghĩ hôm đó họ đã được nghỉ rồi.
  • Dời ngày nghỉ hằng tuần sang tuần sau, làm người đó làm liền nhiều ngày không có 24 giờ nghỉ liên tục trong tuần.
  • Không đánh dấu ngày lễ trên bảng ca, kế toán tính như ngày thường.
  • Năm nào cũng để một người làm Giỗ Tổ vì người đó ở gần, không có bảng theo dõi.
  • Đêm 31/12 để người mới vào đóng cửa vì người cũ xin nghỉ trước.

Cách tự kiểm sau mỗi kỳ: mở bảng ca tuần có lễ, đếm cho từng người số ngày nghỉ trong tuần, xem ai làm ngày lễ, ai có nghỉ bù, đánh dấu vào bảng theo dõi lễ cả năm. Năm phút sau mỗi kỳ tiết kiệm được một buổi tranh luận cuối năm.

Câu hỏi thường gặp

Ngày lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần của nhân viên thì xử lý sao?

Theo luật, người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Trên bảng ca ghi rõ ngày nghỉ bù đó, không xem là đã được nghỉ lễ. Cách áp dụng cụ thể nên đối chiếu văn bản hiện hành và hỏi kế toán.

Kỳ lễ ngắn có cần thuê thêm người thời vụ không?

Thường là không. Lễ ngắn chủ yếu làm khách dồn sang khung giờ khác, nên dời người từ khung vắng sang khung đông là đủ. Chỉ thêm người khi sổ bán hàng năm trước cho thấy thiếu thật.

Đêm 31/12 cửa hàng nên đóng cửa lúc mấy giờ?

Không có giờ chung. Quản lý nên chốt trước một giờ cụ thể, có thể muộn hơn ngày thường, bảo đảm ca đóng cửa có ít nhất hai người và ai cũng có cách về nhà an toàn.

Làm ngày lễ rồi thì có mất ngày nghỉ hằng tuần không?

Không nên mất. Người làm ngày lễ vẫn cần ít nhất 24 giờ nghỉ liên tục trong tuần. Cách gọn là dời ngày nghỉ hằng tuần sang ngày liền kề trong cùng tuần.

Có nên để nhân viên tự nhận làm tất cả ngày lễ trong năm không?

Không nên để một người nhận hết. Ghi nhận mong muốn có thêm thu nhập nhưng vẫn luân phiên, vì làm liền nhiều kỳ lễ khiến người đó mất ngày nghỉ thật sự và dễ kiệt sức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138