DieuDong.comĐiều Động
Tính cần mấy người mỗi khung giờ

Tính số nhân viên cần mỗi khung giờ: lập bảng nhu cầu người từ lượng khách

Cách đổi lượng khách theo giờ thành số người cần đứng quầy: chia khung giờ, đặt định mức mỗi vị trí, cộng vị trí cố định và ra bảng nhu cầu cả tuần.

Overhead view of a cafe owner at a wooden counter after closing, pencil in hand over a blank grid notebook, two empty glasses beside her, warm teal lamplight

Muốn biết mỗi khung giờ cần mấy người, bạn chia ngày thành từng khung một đến hai giờ, ghi lượng khách hoặc lượng đơn trung bình của khung đó, chia cho số đơn một người làm kịp trong giờ, rồi cộng thêm những vị trí lúc nào cũng phải có người như thu ngân. Kết quả là một bảng nhu cầu: hàng là khung giờ, cột là ngày trong tuần, ô là số người. Bảng phân ca chỉ là bước xếp tên người vào cho khớp với bảng này.

Phần lớn quán nhỏ làm ngược: xếp tên trước, thấy đông thì gọi thêm, thấy vắng thì cho về. Cách đó chạy được khi quán có ba người, nhưng tới sáu, bảy người thì giờ công trôi đi mà không ai nhìn ra. Bài dưới đây đi qua từng bước bằng một quán cà phê giả định ở Đà Nẵng, sáu nhân viên, mở cửa từ 6 giờ sáng tới 22 giờ, mọi con số đều là ví dụ giả định để bạn thay bằng số của quán mình.

Vì sao phải có bảng nhu cầu trước bảng phân ca

Bảng phân ca trả lời câu "ai làm lúc nào", còn bảng nhu cầu trả lời câu "lúc nào cần bao nhiêu người". Hai câu này khác nhau, và nếu chưa có câu trả lời thứ hai thì câu trả lời thứ nhất chỉ là thói quen. Quán ở Đà Nẵng trong ví dụ trước đây xếp đều ba người cho mọi ca, sáng cũng ba, chiều cũng ba, tối cũng ba. Khi ngồi lại đếm khách, chủ quán thấy từ 13 giờ tới 15 giờ chỉ có lác đác vài bàn, trong khi 7 giờ sáng khách mua mang đi xếp hàng ra tới cửa. Ba người lúc 7 giờ là thiếu, ba người lúc 14 giờ là dư, mà bảng ca vẫn trông rất gọn.

Có bảng nhu cầu, bạn nhìn thấy hình dạng một ngày làm việc: chỗ nào nhô lên, chỗ nào trũng xuống. Từ đó mới quyết được nên dùng ca dài hay ca ngắn, có cần ca chồng giờ cao điểm hay không, và tổng giờ công một tuần là bao nhiêu để so với khả năng trả lương. Bảng này cũng là thứ để nói chuyện với nhân viên: thay vì bảo "tuần sau anh chị bớt giờ", bạn chỉ vào khung 14 giờ và nói quán mình đang có ba người cho hai bàn khách.

Một điều nữa: bảng nhu cầu không gắn với tên ai. Người nghỉ việc, người mới vào, bảng vẫn đứng nguyên. Nhờ vậy khi tuyển người, bạn biết mình cần người làm khung nào chứ không chỉ "cần thêm một bạn".

Năm bước lập bảng nhu cầu cho một quán nhỏ

Làm một lần mất chừng một buổi tối nếu đã có số khách theo giờ. Chưa có thì bước một phải chờ hai tuần ghi chép.

  1. Chia khung giờ. Với quán mở 16 tiếng, chia khung một giờ cho giờ đông và khung hai giờ cho giờ vắng là đủ. Đừng chia mười lăm phút, bảng sẽ rối mà không xếp người theo mười lăm phút được.
  2. Ghi lượng việc mỗi khung. Dùng số đơn trên máy tính tiền, số hoá đơn, hoặc gạch đếm trong sổ. Lấy trung bình của cùng một thứ trong tuần qua ít nhất hai tuần, tách riêng thứ Bảy, Chủ nhật.
  3. Đặt định mức cho từng vị trí. Một người pha chế làm kịp bao nhiêu ly một giờ mà vẫn đúng chất lượng; một người phục vụ bàn trông được bao nhiêu bàn. Định mức lấy từ quan sát chính quán mình, không chép số quán khác.
  4. Chia và làm tròn lên. Lượng việc chia định mức, có số lẻ thì làm tròn lên một người nếu phần lẻ lớn, hoặc ghi chú "nửa người" để sau ghép với ca chồng.
  5. Cộng vị trí cố định. Thu ngân, người mở cửa, người trông xe nếu có: những vị trí này phải có người dù khách ít hay nhiều. Đây là mức sàn của mỗi khung.

Xong năm bước bạn có một cột số cho mỗi ngày. Chép sang bảng tính, tô màu ô cao nhất và thấp nhất, hình dạng ngày sẽ hiện ra ngay. Lúc này mới mở bảng phân ca ra mà xếp.

Bảng mẫu: nhu cầu người của quán cà phê sáu nhân viên

Ví dụ giả định cho một ngày thường. Định mức đặt là một người pha chế làm kịp khoảng 30 ly mỗi giờ, một người phục vụ trông khoảng 12 bàn, thu ngân luôn có một người (ở khung vắng, thu ngân kiêm phục vụ).

Khung giờĐơn trung bìnhPha chế cầnPhục vụ cầnThu ngânTổng người
6–7 giờ2510 (thu ngân kiêm)12
7–9 giờ55 mỗi giờ2114
9–11 giờ301113
11–13 giờ352114
13–16 giờ1210 (thu ngân kiêm)12
16–19 giờ281113
19–22 giờ402114

Đọc bảng thấy ngay quán này có hai đỉnh rõ (sáng sớm và tối) cùng một đỉnh nhỏ buổi trưa, còn đầu giờ chiều chỉ cần hai người. Nếu cứ xếp ba người mỗi ca tám tiếng thì ba tiếng buổi chiều dư một người, còn hai giờ sáng sớm thiếu một người. Ô "nửa người" ở khung 11–13 giờ (35 đơn, hơi quá một người pha chế) được làm tròn lên hai vì giờ trưa khách văn phòng không chịu chờ lâu.

Từ bảng nhu cầu ra tổng giờ công trong tuần

Nhân số người với số giờ của từng khung rồi cộng lại, bạn có tổng giờ công một ngày. Với bảng trên: 2 + 8 + 6 + 8 + 6 + 9 + 12, tức 51 giờ công cho ngày thường. Cuối tuần làm riêng một bảng, giả định ra khoảng 60 giờ công mỗi ngày. Cả tuần quán cần chừng 51 nhân 5 cộng 60 nhân 2, khoảng 375 giờ công.

Con số này cho bạn biết hai điều. Thứ nhất, sáu nhân viên có đủ không: nếu mỗi người làm bình thường không quá 48 giờ một tuần theo Bộ luật Lao động 2019, sáu người tối đa 288 giờ, tức là thiếu khoảng 87 giờ, phải thêm người bán thời gian chứ không thể dồn làm thêm giờ cho người cũ mãi. Thứ hai, nó là mốc để so với doanh thu: tuần nào giờ công thực tế vượt xa số trong bảng mà khách không tăng thì đang có chỗ xếp dư.

Lưu ý con số 48 giờ chỉ là giới hạn trên của giờ làm bình thường; mỗi người còn cần nghỉ hằng tuần ít nhất 24 giờ liên tục. Khi định dùng làm thêm giờ để bù thiếu, hãy tra văn bản hiện hành về giới hạn làm thêm và hỏi cơ quan quản lý lao động nơi quán đặt trụ sở nếu chưa chắc.

Những chỗ hay tính sai khi mới lập bảng

Lấy ngày đông nhất làm chuẩn. Chủ quán nhớ rõ ngày khách đông nghẹt nên hay lấy ngày đó để tính, kết quả là cả tuần dư người. Dùng trung bình của cùng thứ trong tuần, ngày đặc biệt thì làm bảng riêng.

Quên việc không có khách. Mở cửa, dọn dẹp, nhận hàng, rửa dụng cụ cuối ngày đều tốn người mà không hiện trong số đơn. Cộng thêm chúng vào khung đầu và cuối ngày, nếu không ca đóng cửa lúc nào cũng thiếu.

Tính đơn mà không tính độ khó. Một ly cà phê phin và một ly đá xay tốn thời gian khác nhau. Nếu quán có món lâu, đếm riêng nhóm món đó hoặc hạ định mức ở khung khách hay gọi món lâu.

Làm tròn xuống cho đỡ tốn. Làm tròn xuống ở giờ cao điểm là cách nhanh nhất làm khách bỏ về và nhân viên kiệt sức. Ở giờ vắng thì làm tròn xuống được, vì một người kiêm hai vị trí vẫn xoay xở kịp.

Không tính giờ nghỉ giữa ca. Người làm liên tục từ 6 giờ trở lên được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút. Trong lúc người đó nghỉ, khung giờ ấy mất một người, nên khung nghỉ phải rơi vào lúc vắng hoặc có người gối đầu.

Cách tự kiểm bảng nhu cầu sau hai tuần chạy thử

Bảng lập xong chưa phải bảng đúng. Chạy theo nó hai tuần, rồi kiểm bằng mấy câu hỏi dưới đây, câu nào trả lời "có" thì sửa khung đó.

  • Có khung giờ nào khách phải chờ lâu hơn thường lệ, hoặc có bàn rời đi khi chưa gọi món?
  • Có khung nào nhân viên đứng không, lau đi lau lại một chỗ, hoặc ngồi xem điện thoại quá nửa giờ?
  • Trưởng ca có phải gọi thêm người hay cho người về sớm hơn hai lần trong tuần ở cùng một khung không?
  • Ca đóng cửa có thường xuyên về muộn hơn giờ trong bảng ca vì dọn chưa xong không?
  • Tổng giờ công thực tế trên bảng chấm công lệch bao nhiêu so với tổng giờ công trong bảng nhu cầu?

Câu hỏi tốt nhất lại là hỏi thẳng người đứng quầy. Một câu như "em thấy khung nào trong tuần là mệt nhất, khung nào rảnh nhất?" thường cho câu trả lời đúng hơn mọi con số, và nhân viên cũng thấy mình được hỏi ý kiến trước khi bị đổi ca. Sau đó sửa định mức hoặc số người của khung bị kêu, chạy thêm một tuần nữa rồi mới chốt.

Khi nào cần lập lại bảng và cái không cần làm

Bảng nhu cầu không phải làm mỗi tuần. Lập lại khi có thay đổi lớn: đổi giờ mở cửa, thêm món mới tốn công, mở thêm bàn, bước vào mùa đông khách hoặc mùa vắng, hoặc khi tổng giờ công lệch quá nhiều so với thực tế hai tuần liền. Ngoài những lúc đó, chỉ cần nhìn lại mỗi tháng một lần xem các đỉnh có dịch chuyển hay không.

Có vài việc không cần làm. Không cần phần mềm dự báo hay công thức phức tạp cho quán dưới mười người; một bảng tính với vài cột nhân chia là đủ. Không cần tính chính xác tới nửa người ở từng khung, vì ca phải xếp theo người thật và theo khối giờ tối thiểu mà người ta chịu đi làm. Cũng không cần bắt nhân viên ghi chép thêm nhiều thứ ngoài số đơn đã có trên máy tính tiền; càng bắt ghi nhiều, sổ càng bị bỏ trống.

Giữ bảng cũ khi lập bảng mới. So hai bảng cạnh nhau là cách nhanh nhất để thấy quán đang thay đổi theo hướng nào.

Câu hỏi thường gặp

Quán chưa có máy tính tiền thì lấy số khách theo giờ ở đâu?

Dùng một cuốn sổ đặt cạnh quầy, chia trang theo giờ, mỗi đơn gạch một vạch. Ghi liên tục hai tuần là đủ để lấy trung bình. Hoá đơn giấy có ghi giờ cũng dùng được, chỉ cần cuối ngày đếm theo từng khung.

Định mức một người pha chế bao nhiêu ly một giờ là đúng?

Không có con số chung, vì phụ thuộc món, dụng cụ và tay nghề. Cách đúng là đứng xem người pha chế chính trong giờ đông, đếm số ly làm ra trong một giờ mà vẫn giữ chất lượng, rồi lấy thấp hơn một chút làm định mức cho cả nhóm.

Bảng nhu cầu có cần làm riêng cho thứ Bảy, Chủ nhật không?

Nên làm riêng. Cuối tuần thường dời đỉnh sang giữa buổi sáng và chiều tối, khác hẳn ngày thường. Gộp chung thì trung bình bị kéo lệch, ngày thường dư người còn cuối tuần lại thiếu.

Có nên làm tròn lên ở mọi khung giờ cho an toàn không?

Không nên. Làm tròn lên ở giờ cao điểm là hợp lý vì khách không chờ được, nhưng ở giờ vắng một người kiêm hai vị trí vẫn ổn. Làm tròn lên mọi khung sẽ cộng dồn thành vài chục giờ công dư mỗi tuần.

Tổng giờ công trong bảng cao hơn sức sáu người thì xử lý thế nào?

Trước hết xem có khung nào làm tròn quá tay không. Nếu vẫn thiếu, thêm người bán thời gian cho các đỉnh thay vì dồn làm thêm giờ cho người toàn thời gian, vì làm thêm có giới hạn theo luật và làm lâu dài thì người làm mệt, dễ nghỉ việc.

Bao lâu thì nên xem lại bảng nhu cầu một lần?

Xem nhanh mỗi tháng để thấy đỉnh có dịch chuyển không, và lập lại hẳn khi đổi giờ mở cửa, đổi thực đơn, vào mùa đông hoặc mùa vắng, hay khi giờ công thực tế lệch nhiều so với bảng hai tuần liền.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138