DieuDong.comĐiều Động
Tính cần mấy người mỗi khung giờ

Mở cửa thêm giờ sáng sớm hoặc khuya: tính thêm mấy người và có đáng mở không

Mở thêm một giờ tốn nhiều giờ công hơn bạn nghĩ. Cách tính người cần cho giờ mới, chạy thử có thời hạn, lưu ý làm đêm và quyết định giữ hay bỏ sau thử.

Pre-dawn street corner in Can Tho, a bakery cafe worker pulling up the metal shutter under a yellow streetlight, motorbikes passing in blur, low angle

Mở thêm một giờ không chỉ tốn thêm một giờ công: giờ mới phải đủ người theo mức sàn an toàn, kéo theo giờ chuẩn bị hoặc dọn dẹp lùi theo, và nếu rơi vào khoảng từ 22 giờ tới 6 giờ thì còn là làm việc ban đêm. Cách tính đúng là cộng đủ những phần đó thành giờ công một tuần, rồi so với lượng khách giờ mới phải có để giữ năng suất bằng giờ bình thường của quán.

Bài này dùng ví dụ giả định một tiệm bánh mì kiêm cà phê ở Cần Thơ, năm nhân viên, đang mở từ 6 giờ tới 21 giờ, chủ tiệm cân nhắc mở sớm lúc 5 giờ cho người đi chợ và tài xế, và mở tới 23 giờ cho khách sau giờ làm. Các con số đều là ví dụ giả định.

Một giờ mở thêm tốn bao nhiêu giờ công

Tiệm hiện có hai người vào lúc 5 giờ 15 để nướng bánh, pha cà phê, sắp quầy, kịp mở cửa 6 giờ. Nếu mở cửa lúc 5 giờ, hai người đó phải vào lúc 4 giờ 15. Thêm một giờ mở cửa, nhưng phần thêm thật là hai người nhân một giờ, tức hai giờ công mỗi sáng, chứ không phải một.

Phía buổi tối còn tốn hơn. Hiện ca tối hai người, đóng cửa 21 giờ, dọn xong 21 giờ 45. Mở tới 23 giờ thì ca tối phải ở tới 23 giờ 45, thêm hai giờ cho mỗi người, bốn giờ công mỗi tối. Mà ca tối vốn đã bắt đầu từ 13 giờ 15, nên không thể kéo dài cùng những người đó; phải tách thành một ca khuya mới từ khoảng 18 giờ, nghĩa là bảng ca tuần thay đổi cả hình dạng chứ không chỉ thêm một đoạn ở cuối.

Cộng lại, mở thêm một giờ sáng và hai giờ tối tốn khoảng sáu giờ công mỗi ngày, hơn bốn mươi giờ công mỗi tuần, gần bằng một người toàn thời gian. Đây là con số đầu tiên bạn phải có trước khi quyết, và nó thường lớn hơn hẳn cảm giác "chỉ mở thêm chút thôi".

Một điều nữa dễ bị quên: giờ mới cần ai đó chịu trách nhiệm. Ca sớm cần người biết mở két, bật máy, nhận hàng giao sớm; ca khuya cần người biết đóng két và khoá cửa. Đó thường phải là người nòng cốt, không giao được cho người mới.

Ước lượng khách giờ mới khi chưa có số liệu

Giờ chưa từng mở thì không có hoá đơn để đếm. Vẫn ước được lượng khách bằng những cách sau, trước khi trả bất kỳ giờ công nào.

  • Đếm người qua lại: đứng trước tiệm hai ba buổi đúng giờ định mở, đếm người đi bộ và xe dừng lại ở các hàng xung quanh. Không phải khách của bạn, nhưng cho biết khu đó có người hay không.
  • Xem hàng xóm: những quán mở vào giờ đó trong khu, đông hay vắng, bán gì. Nếu không ai mở, có thể vì không có khách, hoặc vì chưa ai thử.
  • Hỏi khách quen: một câu khi tính tiền, "nếu tiệm mở từ 5 giờ thì anh chị có ghé không?", trong một tuần cho bạn vài chục câu trả lời thật.
  • Đếm khách bị từ chối: trong hai tuần, mỗi lần có khách tới trước giờ mở cửa hoặc sau giờ đóng cửa, ghi một vạch. Đây là con số sát nhất với nhu cầu thật.
  • Nhìn đơn giao hàng: nếu tiệm có nhận đơn qua điện thoại, xem có bao nhiêu đơn hỏi mua ngoài giờ.

Với tiệm ở Cần Thơ, hai tuần ghi chép cho thấy trung bình bảy khách mỗi sáng đến trước 6 giờ và phải quay đi, nhưng chỉ hai ba khách mỗi tối hỏi mua sau 21 giờ. Chưa cần thử, bạn đã biết mở sớm đáng thử hơn mở khuya.

Mỗi giờ mới cần bao nhiêu khách mới bõ

Không cần biết giá hay lương để làm phép so này. Lấy năng suất hiện tại của tiệm làm thước: tổng số đơn một tuần chia tổng giờ công một tuần. Giả định tiệm đang có khoảng 8 đơn trên mỗi giờ công.

Giờ định mở thêmGiờ công thêm mỗi ngàySố đơn cần để giữ năng suất 8 đơn mỗi giờ côngƯớc từ hai tuần ghi chépNhận xét
5–6 giờ sáng2khoảng 16 đơn7 khách bị từ chối, ước 12–18 đơn nếu mởĐáng thử
21–22 giờ2khoảng 16 đơn2–3 khách hỏiChưa đáng
22–23 giờ2, và là giờ làm đêmkhoảng 16 đơngần như khôngKhông nên

Giờ mới thường có năng suất thấp hơn giờ cũ trong vài tuần đầu, vì khách chưa biết. Không cần đòi giờ mới đạt ngay mức của giờ thường; nhưng nếu ước tính tốt nhất cũng chỉ đạt một phần ba, giờ đó khó mà bõ, kể cả sau khi khách đã quen. Phép so này cũng không nói về tiền lời, chỉ nói giờ mới có kéo năng suất chung của tiệm xuống hay không.

Chạy thử giờ mới có thời hạn

Đừng tuyên bố "từ nay mở tới 23 giờ". Chạy thử như một thí nghiệm có ngày kết thúc, để bỏ được mà không mất mặt với khách và nhân viên.

  1. Chọn một giờ mới để thử, không thử cùng lúc cả sáng lẫn tối. Thử hai thứ cùng lúc thì không biết cái nào đem khách.
  2. Đặt thời hạn sáu đến tám tuần. Hai tuần đầu khách chưa biết, phải tới tuần thứ tư thứ năm số mới ổn định.
  3. Hỏi nhân viên ai muốn nhận ca mới, nói rõ là ca thử và có thể kết thúc sau thời hạn. Người nhận ca thử nên được ưu tiên giữ ca nếu giờ mới được giữ lại.
  4. Báo khách bằng cách đơn giản nhất: nói khi tính tiền, dán giờ mới ở cửa. Không cần quảng cáo lớn cho một giờ chưa chắc giữ.
  5. Đếm đơn của giờ mới riêng mỗi ngày, ghi cạnh số đơn giờ liền kề. Cần biết giờ mới kéo thêm khách mới, hay chỉ kéo khách cũ tới sớm hơn mà tổng không tăng.
  6. Hết hạn, ngồi lại với số và quyết. Giữ, bỏ, hay rút ngắn còn nửa giờ.

Câu kiểm quan trọng nhất ở bước cuối là bước năm: nếu khung 6–7 giờ giảm đúng bằng số đơn khung 5–6 giờ có thêm, giờ mới chỉ dời khách chứ không thêm khách, và tiệm đang trả thêm hai giờ công mỗi sáng để bán đúng lượng cũ.

Ca khuya và làm việc ban đêm: những điều phải tính

Theo Bộ luật Lao động 2019, giờ làm việc ban đêm tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau. Như vậy cả ca khuya tới 23 giờ 45 lẫn ca sớm vào lúc 4 giờ 15 đều có một phần là làm việc ban đêm. Người làm việc ban đêm được trả thêm theo quy định; mức cụ thể và cách tính hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi kế toán, bài này không ghi con số thay bạn. Điều cần làm ngay là ghi rõ trong bảng ca phần giờ nào rơi vào khoảng 22 giờ tới 6 giờ để cuối tháng tính đúng.

Nếu ca làm việc ban đêm kéo dài liên tục từ 6 giờ trở lên, người làm được nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút thay vì 30 phút như ca ngày. Ngoài ra, có những nhóm lao động mà làm đêm bị hạn chế, như người chưa thành niên và lao động nữ trong một số trường hợp; trước khi giao ca khuya cho ai, hãy tra quy định hiện hành cho nhóm đó.

Còn một phần không nằm trong luật mà nằm trong an toàn: người đóng cửa lúc gần nửa đêm về nhà thế nào, có một mình trong tiệm không, tiền trong két lúc đóng cửa còn bao nhiêu. Nhiều chủ tiệm chọn để két gần như trống từ 21 giờ, chuyển tiền về chỗ khác trước khi bắt đầu ca khuya, và luôn để hai người cùng đóng cửa.

Bảng ca tuần trước và sau khi mở sớm

Ví dụ giả định của tiệm ở Cần Thơ nếu giữ giờ mở sớm 5 giờ sau thời gian thử. Ký hiệu: S là ca sớm, N là ca ngày, T là ca tối.

CaTrước khi mở sớmSau khi mở sớmThay đổi
SKhông có4g15–12g15, hai ngườiCa mới, phần trước 6 giờ là làm việc ban đêm
N5g15–13g15, hai người8g–16g, một ngườiLùi giờ vào, bớt một người vì ca sớm đã phủ đỉnh sáng
T13g15–21g45, hai người13g45–21g45, hai ngườiGiữ nguyên số người, vào muộn hơn nửa giờ
Tổng giờ công một ngàykhoảng 33khoảng 40Tăng khoảng 7 giờ công mỗi ngày

Bảng cho thấy mở sớm một giờ không chỉ thêm một đoạn vào đầu ngày mà dời cả ca ngày, và tổng giờ công tăng nhiều hơn hai giờ ước ban đầu vì ca sớm phải đủ dài để người làm chịu đi lúc 4 giờ sáng. Một ca chỉ hai tiếng lúc rạng sáng thì gần như không ai nhận. Trước khi quyết giữ giờ mới, hãy vẽ bảng ca tuần sau thay đổi như trên, không chỉ cộng thêm giờ vào bảng cũ. Đây cũng là lúc hỏi từng người: "Nếu quán mình giữ giờ mở sớm, anh chị có muốn nhận ca sớm cố định không?"

Những lỗi hay gặp khi mở thêm giờ

Kéo dài ca cũ thay vì lập ca mới. Để người ca tối làm tới gần nửa đêm, ca đó dài quá giới hạn giờ làm bình thường, người làm thì kiệt. Giờ mới phải có ca riêng, kể cả phải đổi giờ của các ca khác.

Một người trực một mình cho rẻ. Giờ mới vắng nên chủ tiệm hay để một người. Với ca sớm có nhận hàng, hoặc ca khuya có tiền mặt, một người một mình là rủi ro cho cả người làm lẫn tiệm.

Mở cả tuần ngay từ đầu. Khách giờ khuya thường chỉ có vào cuối tuần. Thử bảy ngày thì số trung bình bị kéo xuống, bạn bỏ cả giờ mới trong khi ba ngày cuối tuần lẽ ra đáng giữ.

Quên nói với người giao hàng và nhà cung cấp. Mở sớm mà hàng vẫn tới lúc 6 giờ thì ca sớm không có gì để bán. Báo lại lịch nhận hàng trước ngày thử.

Không đặt ngày quyết. Không có ngày kết thúc, giờ mới cứ thế kéo dài vì không ai muốn là người tuyên bố bỏ. Ghi ngày quyết vào bảng ca ngay từ tuần đầu.

Câu hỏi thường gặp

Mở thêm một giờ thì tốn thêm bao nhiêu giờ công?

Thường gấp đôi hoặc hơn, vì giờ mới phải đủ người theo mức sàn, thường hai người, và giờ chuẩn bị hoặc dọn dẹp cũng lùi theo. Với ca tối, kéo dài giờ còn buộc phải lập ca mới nên bảng ca tuần đổi cả hình dạng.

Làm sao biết giờ mới có khách khi chưa từng mở?

Đếm khách tới trước giờ mở hoặc sau giờ đóng và phải quay đi trong hai tuần, hỏi khách quen khi tính tiền, xem các quán xung quanh vào giờ đó. Số khách bị từ chối là con số sát nhất với nhu cầu thật.

Mở cửa đến 23 giờ có phải trả thêm tiền làm đêm không?

Phần giờ làm từ 22 giờ tới 6 giờ là làm việc ban đêm theo Bộ luật Lao động 2019 và người làm được trả thêm theo quy định. Mức và cách tính cụ thể hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi kế toán.

Nên chạy thử giờ mở cửa mới trong bao lâu?

Khoảng sáu đến tám tuần. Hai tuần đầu khách chưa biết nên số thấp, tới tuần thứ tư thứ năm mới ổn định. Đặt ngày quyết từ đầu để không kéo dài mãi vì ngại bỏ.

Ca khuya có nên để một người trực không?

Không nên nếu có tiền mặt trong két hoặc khu vực vắng. Ít nhất nên có hai người cùng đóng cửa, két được rút gọn tiền trước khi vào ca khuya, và có quy trình rõ cho người về muộn.

Giờ mới chỉ kéo khách cũ tới sớm hơn thì có nên giữ không?

Thường là không. Nếu khung giờ liền kề giảm đúng bằng số đơn giờ mới có thêm, tiệm đang trả thêm giờ công để bán lượng khách cũ. Trừ khi giờ mới giúp giãn bớt hàng chờ ở giờ đông, nên rút về giờ cũ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138