DieuDong.comĐiều Động
Tính cần mấy người mỗi khung giờ

Một nhân viên phục vụ được bao nhiêu khách mỗi giờ: tự đo định mức từng vị trí

Cách bấm giờ đo định mức cho thu ngân, pha chế, đóng gói, lý do lấy thấp hơn mức đo được, tìm vị trí nghẽn và dùng định mức để xếp ca mà không chấm điểm ai.

Side view of a milk tea bar in Bac Ninh during the afternoon rush, a barista shaking a cup while a cashier hands over a bag, stopwatch resting on the counter edge

Không có con số chung cho việc một nhân viên phục vụ được bao nhiêu khách mỗi giờ; bạn phải tự đo cho từng vị trí trong quán mình bằng cách bấm giờ khoảng hai mươi đơn trong giờ đông, lấy thời gian trung bình một đơn, đổi ra số đơn một giờ, rồi lấy thấp hơn chừng một phần sáu để làm định mức xếp ca. Vị trí nào có định mức thấp nhất là vị trí quyết định tốc độ của cả quầy.

Định mức là viên gạch nền của mọi phép tính cần mấy người: thiếu nó, bảng nhu cầu theo khung giờ chỉ là phỏng đoán. Bài này dùng ví dụ giả định một quán trà sữa ở Bắc Ninh, năm nhân viên, ba vị trí ở quầy: nhận đơn và thu ngân, pha chế, đóng gói và giao cho khách hoặc người giao hàng.

Định mức khác với sức tối đa

Sức tối đa là số đơn một người làm được trong mười lăm phút căng nhất, khi họ dồn hết sức và không có gì trục trặc. Định mức là số đơn một người làm được đều đặn trong cả một giờ, giữ chất lượng, có lúc đi lấy nguyên liệu, có lúc trả lời khách hỏi, có lúc máy móc trục trặc. Định mức luôn thấp hơn sức tối đa, và là con số đúng để xếp ca.

Nhầm hai con số này là lỗi phổ biến. Chủ quán nhìn người pha chế giỏi nhất làm một mạch tám ly trong mười phút, nhân lên thành gần năm mươi ly một giờ và xếp ca theo đó. Kết quả là giờ đông nào cũng thiếu, người pha chế giỏi nhất làm việc như chạy nước rút cả giờ, và vài tháng sau người đó nghỉ.

Định mức cũng khác nhau giữa các vị trí. Thu ngân của quán trà sữa có thể nhận đơn nhanh gấp đôi tốc độ pha chế, nên một thu ngân có thể phục vụ vài người pha chế cùng lúc. Đó là lý do phải đo từng vị trí riêng, không đo cả quầy rồi chia đều. Một con số chung cho cả quầy che mất khâu nào đang yếu, và bạn sẽ thêm người vào sai chỗ.

Cách đo bằng đồng hồ và một trang giấy

Một người đo, thường là chủ quán hoặc trưởng ca, đứng ở chỗ không cản đường. Đo trong ba bốn buổi giờ đông khác nhau.

  1. Chọn vị trí cần đo và xác định rõ một đơn bắt đầu khi nào, kết thúc khi nào. Ví dụ với pha chế: bắt đầu khi phiếu đơn tới tay, kết thúc khi ly đã đóng nắp đặt lên quầy đóng gói.
  2. Bấm giờ ít nhất hai mươi đơn liên tiếp cho mỗi vị trí, ghi từng thời gian vào một cột. Không chọn đơn, đơn dễ đơn khó đều ghi.
  3. Ghi thêm một cột cho những lần gián đoạn: đi lấy đá, thay túi trà, trả lời khách. Gián đoạn là một phần của công việc thật, không loại ra.
  4. Cộng tổng thời gian kể cả gián đoạn, chia số đơn để ra thời gian trung bình mỗi đơn. Lấy sáu mươi phút chia cho con số đó ra số đơn mỗi giờ.
  5. Đo cho ít nhất hai người khác nhau ở cùng vị trí, một người làm lâu và một người làm vừa, để thấy khoảng chênh.
  6. Lấy số đơn mỗi giờ của người làm vừa, giảm đi chừng một phần sáu, làm định mức xếp ca cho vị trí đó.

Nói trước với nhân viên trước khi đo: "Mấy buổi này anh chị bấm giờ từng vị trí để tính quán mình cần bao nhiêu người giờ đông, không phải để chấm ai nhanh ai chậm." Không nói, người bị đo sẽ làm nhanh bất thường hoặc lo lắng, và số đo sai cả hai chiều.

Bảng định mức mẫu của quán trà sữa

Số liệu giả định sau ba buổi đo giờ đông. Định mức xếp ca lấy thấp hơn mức đo được chừng một phần sáu.

Vị tríMột đơn tính từ đâu tới đâuThời gian trung bình mỗi đơnĐo được mỗi giờĐịnh mức để xếp ca
Nhận đơn và thu ngânKhách tới quầy tới khi in phiếu, nhận tiềnkhoảng 1 phútkhoảng 60 đơn50 đơn
Pha chếPhiếu tới tay tới khi ly đóng nắpkhoảng 2 phútkhoảng 30 ly25 ly
Đóng gói và giaoLy lên quầy tới khi kiểm, cho vào túi, trao cho khách hoặc người giao hàngkhoảng 1 phút mỗi lykhoảng 60 ly50 ly

Đọc bảng: với đơn trung bình hai ly, một thu ngân nhận 50 đơn là khoảng 100 ly mỗi giờ, đủ cho bốn người pha chế; một người đóng gói 50 ly lo được hai người pha chế. Nếu giờ đông quán có 60 ly mỗi giờ, tức khoảng 30 đơn, cần ba người pha chế, một thu ngân, và một người đóng gói có thu ngân phụ lúc rảnh, vì 60 ly hơi quá định mức 50 của một người đóng gói. Pha chế rõ ràng là khâu chậm nhất. Định mức ghi bằng đơn vị của chính vị trí đó, ly với pha chế, đơn với thu ngân, đừng trộn lẫn.

Vì sao lấy thấp hơn mức đo được

Người được đo thường làm nhanh hơn ngày thường. Biết có người đứng bấm giờ, ai cũng cố hơn một chút. Mức đo được vì thế hơi cao so với một giờ đông bình thường không ai nhìn.

Giờ đông dài hơn giờ đo. Đo trong mười lăm hai mươi phút, nhưng giờ đông kéo dài hai ba tiếng. Càng về cuối đỉnh, người làm càng chậm vì mệt, và nhịp làm không giữ được như lúc đầu.

Sự cố không chọn ngày. Máy dán nắp kẹt, hết đá, khách đổi món giữa chừng. Vài buổi đo có thể không gặp, nhưng mỗi tuần thế nào cũng có.

Giờ nghỉ giữa ca. Người làm liên tục từ 6 giờ trở lên được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút. Trong lúc một người nghỉ, những người còn lại phải gánh, nên định mức có dư một chút thì giờ nghỉ mới không làm sập nhịp quầy.

Chất lượng phải giữ. Ép theo mức đo được thì ly làm vội, đong sai, khách phàn nàn. Một phần sáu không phải con số thần kỳ, là mức mà nhiều quán thấy vừa; quán bạn dùng một phần năm hay một phần bảy là chuyện tự chỉnh sau vài tuần.

Vị trí chậm nhất quyết định tốc độ cả quầy

Quầy trà sữa là một dây chuyền: đơn đi từ thu ngân sang pha chế rồi sang đóng gói. Dây chuyền chỉ chạy nhanh bằng khâu chậm nhất. Thêm thu ngân khi pha chế đang quá tải chỉ làm phiếu đơn chồng lên nhanh hơn, khách vẫn chờ ở cuối quầy như cũ. Muốn tăng tốc, phải tìm đúng khâu nghẽn và thêm người ở đó.

Cách nhận ra khâu nghẽn rất đơn giản: nhìn chỗ nào có hàng chờ. Phiếu đơn dồn trên quầy pha chế là nghẽn ở pha chế. Ly đã xong đứng chờ trên quầy đóng gói là nghẽn ở đóng gói. Khách đứng xếp hàng trước quầy mà pha chế đang rảnh là nghẽn ở thu ngân. Đứng xem mười phút giữa giờ đông là thấy.

Khi đã biết khâu nghẽn, có hai cách. Một là thêm người vào khâu đó trong giờ đông, bằng ca chồng chẳng hạn. Hai là bớt việc cho khâu đó: chuẩn bị trước trân châu, pha sẵn cốt trà, xếp sẵn ly và nắp, để thời gian mỗi đơn ngắn lại. Cách thứ hai thường rẻ hơn và nên thử trước. Sau mỗi thay đổi, đo lại định mức của khâu đó, vì khâu nghẽn có thể chuyển sang chỗ khác.

Người mới và người cũ: không dùng chung một định mức

Một định mức chung cho cả vị trí giả định mọi người làm như nhau. Thực tế khác. Khi xếp ca, để ý những điểm sau.

  • Người mới trong vài tuần đầu thường chỉ đạt khoảng một nửa đến hai phần ba định mức. Đừng tính họ là một người đủ trong giờ đông; xếp họ đứng cạnh người cũ.
  • Không xếp hai người mới cùng một khâu trong giờ đông, khâu đó sẽ thành chỗ nghẽn mới.
  • Người cũ đa năng có giá trị ở chỗ chuyển được sang khâu đang nghẽn giữa ca. Xếp ít nhất một người như vậy vào mỗi ca đông.
  • Đo lại người mới sau một tháng để biết khi nào tính họ là một người đủ trong bảng nhu cầu.
  • Ghi trong bảng ca bằng một ký hiệu nhỏ ai đang trong thời gian tập việc, để người xếp ca nhìn là biết ca nào đang mỏng hơn trên giấy.

Câu nên hỏi người mới sau hai tuần: "Em thấy khâu nào trong quầy mình làm còn chậm, muốn được chỉ thêm?" Họ thường biết rõ hơn người kèm, và câu hỏi này giúp họ không ngại nói ra chỗ còn yếu. Câu trả lời đó cũng cho người kèm biết nên dạy gì trước, thay vì dạy lại từ đầu mọi thứ.

Đo lại khi nào, và những việc không nên làm với định mức

Đo lại định mức khi quán đổi thực đơn có món mới tốn công, đổi máy móc dụng cụ, sắp xếp lại quầy, hoặc khi bảng nhu cầu và thực tế lệch nhau hai tuần liền. Ngoài những lúc đó, mỗi năm đo lại một lần là đủ, vì tay nghề chung của nhóm cũng thay đổi theo người ra người vào.

Có những việc không nên làm. Không dùng định mức để chấm điểm, xếp hạng hay so ai nhanh ai chậm trước cả nhóm; nó là con số để xếp ca, không phải để đánh giá người. Không dùng định mức làm cớ trừ tiền người làm chậm: pháp luật lao động không cho phạt tiền thay cho xử lý kỷ luật, và người làm chậm thường cần được kèm thêm chứ không cần bị trừ. Không bấm giờ thường xuyên, vì người làm sẽ thấy mình bị giám sát mãi.

Nếu một người thật sự chậm hơn hẳn sau thời gian tập, hãy trao đổi riêng, tìm hiểu vì sao, và xếp họ vào khâu hợp hơn. Những vấn đề về kỷ luật lao động, nếu có, làm theo nội quy hợp pháp của quán và quy định hiện hành.

Câu hỏi thường gặp

Một nhân viên pha chế làm được bao nhiêu ly mỗi giờ?

Không có con số chung, vì phụ thuộc thực đơn, dụng cụ và tay nghề. Hãy bấm giờ khoảng hai mươi ly trong giờ đông, tính số ly một giờ, rồi lấy thấp hơn chừng một phần sáu làm định mức xếp ca cho quán mình.

Đo định mức có cần phần mềm hay thiết bị gì không?

Không cần. Một đồng hồ bấm giờ trên điện thoại và một trang giấy chia cột là đủ. Điều quan trọng là xác định rõ một đơn bắt đầu và kết thúc ở đâu, đo đủ hai mươi đơn và đo vào nhiều buổi giờ đông.

Vì sao không xếp ca theo tốc độ của người nhanh nhất?

Vì tốc độ đó chỉ giữ được trong thời gian ngắn và không phải ai cũng đạt. Xếp theo người nhanh nhất thì giờ đông nào cũng thiếu, người giỏi phải gồng cả giờ và sớm muộn sẽ nghỉ việc. Nên dùng định mức của người làm vừa.

Làm sao biết quầy đang nghẽn ở khâu nào?

Đứng xem mười phút giữa giờ đông và nhìn chỗ nào có hàng chờ: phiếu dồn ở pha chế, ly đứng chờ ở đóng gói, hay khách xếp hàng ở thu ngân. Thêm người hoặc bớt việc ở đúng khâu đó mới tăng được tốc độ.

Nhân viên mới nên tính bằng bao nhiêu người khi xếp ca?

Trong vài tuần đầu nên tính khoảng một nửa đến hai phần ba người, xếp đứng cạnh người cũ và không để hai người mới cùng một khâu giờ đông. Đo lại sau một tháng để biết khi nào tính họ là một người đủ.

Có nên dùng định mức để thưởng phạt nhân viên không?

Không nên dùng để phạt, và pháp luật lao động không cho phạt tiền thay xử lý kỷ luật. Định mức là để xếp ca cho đủ người. Người chậm cần được kèm thêm hoặc chuyển sang khâu hợp hơn, trao đổi riêng chứ không so trước cả nhóm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138