DieuDong.comĐiều Động
Giao ca và vận hành ca

Họp đầu ca 5 phút: nói gì, đứng ở đâu và cách giữ cho thật ngắn

Họp đầu ca chỉ cần năm phút với bốn ý: hôm nay có gì khác, ai đứng đâu, giờ nghỉ của từng người, một điều cần làm tốt hơn. Kịch bản mẫu và lỗi hay gặp.

Five staff in teal aprons standing in a loose circle in a pharmacy back room before opening, wide angle from the doorway, soft morning light, faces gently blurred

Họp đầu ca là buổi đứng nói chuyện chừng năm phút trước khi mở cửa hoặc ngay khi ca mới vào, để cả ca biết bốn điều: hôm nay có gì khác thường, ai đứng vị trí nào, ai nghỉ giữa ca lúc mấy giờ, và một việc cần làm tốt hơn hôm qua. Quá năm phút thường là đang nói những thứ lẽ ra để ở chỗ khác.

Ở quán nhỏ, nhiều chủ bỏ họp đầu ca vì thấy “ai cũng biết việc rồi”. Nhưng chính những thứ thay đổi theo ngày, như món hết, đơn đặt lớn, một người mới đi làm hôm đầu, là thứ hay bị lọt khi không có ai nói to lên một lần. Phần dưới là kịch bản mẫu, chỗ đứng, cách xử lý khi có người đến trễ giờ họp, và những thứ không nên nói ở buổi họp đầu ca.

Kịch bản năm phút

Kịch bản dưới đây dùng cho một nhà thuốc nhỏ ở Khánh Hoà, ca sáng bốn người, họp lúc 6 giờ 50 trước giờ mở cửa 7 giờ. Đây là ví dụ giả định, bạn đổi nội dung theo quán mình nhưng giữ nguyên thứ tự:

PhútNội dungCâu mẫu
0 – 1Điều khác thường hôm nay“Hôm nay có xe giao hàng lúc 9 giờ, khoảng mười lăm thùng, em Tâm nhận giúp chị.”
1 – 2Vị trí từng người“Anh Bình đứng quầy tư vấn, Mai thu ngân, Tâm sắp kệ và nhận hàng, chị đỡ chỗ nào đông.”
2 – 3Giờ nghỉ“Mai nghỉ 10 giờ, Tâm 10 giờ 45, anh Bình 11 giờ 30. Ai cần đổi thì nói luôn bây giờ.”
3 – 4Một điều làm tốt hơn“Hôm qua có hai khách chờ lâu ở quầy thu ngân lúc 8 giờ. Hôm nay đông thì Tâm ra mở thêm máy thứ hai.”
4 – 5Hỏi lại“Có ai cần hỏi gì không? Chưa rõ thì hỏi bây giờ, đừng đợi khách vào.”

Phút cuối là phút hay bị bỏ, nhưng lại là phút nhân viên mới dám hỏi. Nếu người dẫn họp nói xong rồi quay đi ngay, người mới sẽ đoán thay vì hỏi.

Đứng ở đâu, ai dẫn họp

Đứng chỗ không chắn khách. Nếu họp trước giờ mở cửa thì đứng ngay giữa quán cũng được. Nếu họp khi quán đã mở, chọn góc trong, phòng sau hoặc khu bếp, để một người vẫn nhìn ra quầy. Không họp ngay trước quầy khi khách đang đứng chờ.

Đứng chứ không ngồi. Ngồi xuống là buổi họp tự kéo dài. Đứng thành vòng nhỏ, ai cũng nhìn thấy nhau, năm phút trôi rất nhanh.

Trưởng ca dẫn, không phải chủ. Khi chủ có mặt, chủ có thể đứng nghe và chỉ nói thêm một ý nếu cần. Để trưởng ca dẫn giúp nhân viên quen nghe trưởng ca, và những ca chủ vắng mặt vẫn chạy đúng như vậy.

Người dẫn chuẩn bị trước hai phút. Đọc sổ bàn giao, xem bảng ca và ghi ra ba bốn dòng trên một mảnh giấy. Không chuẩn bị thì buổi họp thành buổi nghĩ to, lan man và dài.

Nói to vừa đủ, nhìn từng người. Người dẫn họp gọi tên khi giao vị trí, nhìn vào người được gọi. Nói chung chung “mọi người nhớ nhé” thì không ai thấy đó là việc của mình.

Những thứ không nên nói ở họp đầu ca

Họp đầu ca là lúc mọi người sắp bắt đầu làm việc, tâm trạng ảnh hưởng thẳng tới cách tiếp khách trong mấy tiếng sau. Vì vậy có những chuyện nên để chỗ khác:

  • Phê bình một người cụ thể trước mặt cả ca. Chuyện cá nhân nói riêng, sau ca.
  • Thông báo về lương, thưởng, chuyện ai được tăng ai không. Dễ gây so bì ngay trước giờ làm.
  • Giải thích dài về quy định mới. Nếu có quy định mới, nói một câu tóm ý, phần chi tiết dán ở chỗ nhân viên nghỉ hoặc gửi riêng.
  • Than phiền doanh thu hôm qua thấp kiểu đổ lỗi chung. Nếu cần nói về doanh thu, nói một việc cụ thể cả ca làm được để cải thiện.
  • Chuyện riêng của chủ, chuyện gia đình, chuyện ngoài lề. Để giờ nghỉ hoặc sau ca.
  • Nhắc lại toàn bộ nội quy mỗi ngày. Nội quy đọc một lần khi nhận việc và khi có thay đổi; đọc lại hằng ngày làm buổi họp dài mà không ai nghe.

Câu nên tự hỏi trước khi đưa một ý vào buổi họp: ý này có làm ai trong ca phải làm khác đi ngay hôm nay không? Nếu không, để sang kênh khác.

Khi có người đến trễ giờ họp hoặc làm ca lệch giờ

Ở nhiều quán, ca không bắt đầu cùng lúc: người mở cửa vào lúc 6 giờ, người pha chế 6 giờ 30, người phục vụ 7 giờ. Họp một lần cho tất cả thì người vào sớm phải chờ, người vào muộn bỏ lỡ. Cách làm thực tế là họp vào lúc người đông nhất đã có mặt, thường là ngay trước giờ cao điểm đầu tiên, và người vào sau được trưởng ca nói lại trong một phút khi họ đến.

Để việc nói lại không bị quên, ghi bốn ý của buổi họp lên một tấm bảng trắng nhỏ ở khu nhân viên hoặc một tờ giấy kẹp cạnh sổ bàn giao. Người đến sau đọc, rồi hỏi trưởng ca nếu có gì chưa rõ. Tấm bảng xoá cuối ngày.

Với người thường xuyên đến đúng lúc vừa họp xong, nên xem lại: có phải giờ họp đang nằm ngoài giờ làm của người đó trên bảng ca không. Họp đầu ca là một phần công việc, nếu yêu cầu đến sớm năm phút để họp thì năm phút đó phải được xếp vào giờ làm. Bắt đến sớm mà không tính giờ là chỗ dễ gây ấm ức và về lâu dài sinh chuyện.

Nếu ai đó đi trễ thật, không nhắc chuyện đó trong buổi họp. Trưởng ca nói riêng sau, theo cách quán đã thống nhất xử lý đi trễ.

Một điều làm tốt hơn: phần khó nhất

Chọn một điều, không phải năm điều. Nhân viên nhớ được một việc trong suốt ca, năm việc thì không nhớ việc nào. Chọn điều có ảnh hưởng nhất từ ca hôm qua, đọc trong sổ bàn giao hoặc thấy tận mắt.

Nói việc cụ thể, có giờ, có chỗ. “Tối qua có ba lần khách phải tự đi lấy đá” rõ hơn “mọi người chú ý phục vụ chu đáo hơn”. Câu cụ thể cho người nghe biết phải làm gì, câu chung chung chỉ cho biết chủ đang không vui.

Thỉnh thoảng nói điều làm tốt. Một câu như “Hôm qua đơn đặt hai mươi ly xong sớm mười phút, khách khen” không tốn gì mà giữ không khí ca dễ chịu. Buổi họp nào cũng chỉ nghe lỗi thì mọi người sẽ sợ họp.

Theo dõi điều đã nói. Hôm sau, người dẫn họp nhắc lại một câu: “Hôm qua khu ngoài không còn khách phải tự lấy đá, cảm ơn cả nhà.” Nhân viên biết điều được nói ra là có người theo dõi thật.

Lấy ý từ chính nhân viên. Thỉnh thoảng hỏi ngược: “Hôm qua chỗ nào làm em thấy vướng nhất?” Câu trả lời của người đứng quầy hay người bưng bê thường đúng hơn điều chủ quán đoán từ xa, và khi điều cần làm tốt hơn đến từ chính ca, mọi người làm theo tự nhiên hơn.

Mỗi loại hình nhấn vào điều gì

Bốn ý của buổi họp giữ nguyên, nhưng điều “khác thường hôm nay” thay đổi theo loại hình. Bảng dưới gợi ý chỗ nên nhấn cho vài kiểu cơ sở nhỏ hay gặp:

Loại hìnhĐiều nên nhắc mỗi buổiĐiều hay bị quên
Quán cà phê, trà sữaMón hết, đơn đặt lớn, máy nào đang trục trặcAi giữ chìa khoá kho đá, ai đổ rác giữa ca
Quán ăn bình dânMón đặc biệt trong ngày, món hết sớm, bàn đặt trướcMón có thành phần dễ dị ứng thay đổi theo ngày
Tiệm tóc, nail, spaKhách hẹn giờ cao điểm, ai nhận khách vãng laiKhách quen có yêu cầu riêng ghi ở lần trước
Nhà thuốc nhỏHàng về trong ngày, mặt hàng sắp hếtAi đứng quầy tư vấn khi dược sĩ phụ trách nghỉ giữa ca
Cửa hàng tạp hoáHàng khuyến mãi đổi giá, giờ xe giao hàngHàng sắp hết hạn cần bày ra trước

Với nơi có người cần chuyên môn như nhà thuốc hay phòng khám nhỏ, buổi họp phải nói rõ trong từng khung giờ ai là người có chuyên môn đang có mặt, và khi người đó nghỉ giữa ca thì việc gì tạm dừng. Đây là chỗ không được để nhân viên tự đoán.

Nếu quán có hai điểm bán, mỗi điểm họp riêng với trưởng ca của điểm đó. Chủ có thể gửi trước vào nhóm chat quản lý một hai ý chung cho cả hai nơi, trưởng ca lồng vào buổi họp của mình.

Tự kiểm sau hai tuần

Sau khoảng hai tuần họp đầu ca đều đặn, trưởng ca hoặc chủ tự xem lại bằng mấy câu sau:

  • Buổi họp có giữ trong năm đến bảy phút không, hay đã dài dần thành mười lăm phút?
  • Có buổi nào bị bỏ vì đông khách không? Nếu thường xuyên, dời giờ họp sớm hơn hoặc rút còn ba phút.
  • Nhân viên mới có hỏi gì trong phút cuối không? Không ai hỏi bao giờ có thể là người dẫn họp đang khép lại quá nhanh.
  • Những việc “làm tốt hơn” có lặp lại không? Một việc nói ba buổi liền mà chưa đổi thì vấn đề nằm ở quy trình, không phải ở ý thức.
  • Nhân viên có biết giờ nghỉ của mình trước khi ca bắt đầu không?

Câu nên hỏi nhân viên sau hai tuần: “Họp đầu ca có giúp em gì không, có phần nào em thấy thừa?” Đừng ngạc nhiên nếu câu trả lời là phần giờ nghỉ hữu ích nhất. Với người đứng quầy, biết chắc mấy giờ được nghỉ là thứ giúp họ giữ sức cả ca.

Nếu buổi họp đã đều đặn mà sổ bàn giao vẫn hay ghi những sự việc giống nhau, hãy đối chiếu hai thứ: điều được nhắc ở họp đầu ca có khớp với điều sổ ghi là đang hỏng không. Khớp mà không đổi được thì cần sửa quy trình, không cần nhắc thêm.

Câu hỏi thường gặp

Họp đầu ca có tính vào giờ làm không?

Nên tính. Khi quán yêu cầu nhân viên có mặt để họp, thời gian đó là thời gian làm việc. Cách gọn nhất là xếp giờ bắt đầu ca trên bảng ca sớm hơn giờ mở cửa vài phút, để buổi họp nằm trong giờ làm đã ghi.

Quán chỉ có hai người làm một ca thì có cần họp không?

Không cần gọi là họp, nhưng vẫn nên nói với nhau một phút về bốn ý: hôm nay có gì khác, ai làm gì, ai nghỉ lúc nào, cần chú ý điều gì. Một phút này thay được rất nhiều lần nhắn hỏi giữa ca.

Có nên họp đầu ca qua nhóm chat thay vì gặp mặt không?

Nhóm chat dùng để báo trước những gì cần chuẩn bị, nhưng không thay được buổi đứng nói trực tiếp. Tin nhắn dễ bị lướt qua, và không ai hỏi lại. Có thể gửi tóm tắt vào nhóm sau buổi họp cho người vào ca muộn.

Họp cuối ca có cần không?

Ở quán nhỏ, sổ bàn giao ca và một câu hỏi nhanh của trưởng ca cuối ca thường đủ. Họp cuối ca chỉ đáng làm khi ca vừa có sự cố lớn, để mọi người nói lại chuyện đã xảy ra khi còn nhớ rõ.

Ai thay trưởng ca dẫn họp khi trưởng ca nghỉ?

Người được chỉ định giữ ca hôm đó. Nên luân phiên cho những nhân viên lâu năm dẫn họp vài lần, vừa để có người thay, vừa để chủ thấy ai có thể làm trưởng ca sau này.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138