DieuDong.comĐiều Động
Lập bảng phân ca từ đầu

Bảng phân ca theo vị trí: xếp theo quầy, bếp, phục vụ trước rồi mới điền tên

Cách lập bảng phân ca theo vị trí công việc: liệt kê vị trí theo khung giờ, bảng ai làm được việc gì, chuyển sang lịch từng người và xử lý khi một người kiêm hai việc.

Grill cook fanning charcoal under pork skewers on a sidewalk grill outside a small noodle shop in Hanoi, low angle from street level, smoky warm noon light

Lập bảng phân ca theo vị trí nghĩa là trước tiên ghi ra mỗi khung giờ cần những vị trí nào, như nướng, bếp, thu ngân, phục vụ, rồi mới điền tên người vào từng ô vị trí, dựa trên bảng ai làm được việc gì. Cách này đảm bảo ca nào cũng có người cho từng việc bắt buộc, điều mà bảng xếp theo tên thường bỏ sót.

Phần dưới dùng ví dụ một quán bún chả tám người ở Hà Nội (giả định): bảng vị trí theo khung giờ, bảng kỹ năng, cách chuyển sang lịch từng người, xử lý người kiêm hai việc và những chỗ hay sai khi mới chuyển sang cách xếp này.

Xếp theo người và xếp theo vị trí khác nhau ra sao

Bảng phân ca quen thuộc lấy người làm hàng: mỗi người một dòng, mỗi ngày một ô ghi ca. Nhìn vào đó, bạn biết Lan làm sáng thứ Hai, nhưng không biết sáng thứ Hai ai đứng bếp nướng. Khi đủ người theo số đếm mà vẫn thiếu người biết nướng, quán vẫn tắc ở đúng chỗ đông khách nhất.

Bảng theo vị trí đảo ngược cách nhìn: hàng là vị trí công việc, cột là khung giờ, ô là tên người. Nhìn vào đó, bạn thấy ngay khung 11 giờ đến 13 giờ có ai ở bếp nướng, ai thu ngân, ai bưng bê. Ô vị trí nào trống là lỗ hổng thật, không cần suy luận.

Hai bảng không loại trừ nhau. Thường bạn dựng bảng vị trí khi lập lịch, rồi chuyển sang bảng theo người để gửi cho nhân viên, vì mỗi người chỉ quan tâm lịch của mình. Bảng vị trí ở lại với người lập lịch và trưởng ca, dùng khi phân công đầu ca.

Quán nhỏ năm sáu người, ai cũng làm được mọi việc, thì không cần cách này. Nó đáng làm khi quán có ít nhất một vị trí chỉ vài người làm được, như bếp nướng, pha chế, dược sĩ đứng quầy thuốc kê đơn, thợ chính ở tiệm tóc. Chỉ cần một vị trí như vậy, xếp theo người là bắt đầu có rủi ro.

Mẫu bảng vị trí theo khung giờ cho một ngày

Ví dụ giả định thứ Bảy ở quán bún chả mở 9 giờ đến 21 giờ. Mỗi ô ghi tên người phụ trách vị trí đó trong khung giờ đó. Ô có dấu gạch là khung giờ không cần vị trí đó.

Vị trí9h–11h11h–14h14h–17h17h–21h
Bếp nướngHùngHùngĐạtĐạt
Bếp nước, bún, rauMaiMaiMaiQuyên
Thu ngânThảoThảoThảoHằng
Phục vụ 1LongLongLongSơn
Phục vụ 2–Sơn–Long
Rửa, dọnLong kiêmQuyênLong kiêmSơn kiêm

Đọc theo hàng, bạn thấy bếp nướng không bao giờ trống, và người nướng ca chiều tối khác người nướng ca sáng trưa. Đọc theo cột, khung 11 giờ đến 14 giờ có đủ sáu người cho sáu việc vì đây là giờ đông nhất. Khung 14 giờ đến 17 giờ vắng, chỉ bốn người, phục vụ kiêm rửa dọn. Tên Long xuất hiện từ 9 giờ đến 17 giờ rồi lại 17 giờ đến 21 giờ là lỗi cố ý để minh hoạ phần kiểm ở dưới: nếu không tách, Long sẽ làm mười hai tiếng.

Bảng kỹ năng: ai làm được việc gì

Trước khi điền tên vào bảng vị trí, cần một bảng nhỏ ghi rõ năng lực từng người. “Được” là làm một mình được trong giờ đông, “Học” là đang học, cần có người kèm, ô trống là chưa làm.

NgườiBếp nướngBếp nướcThu ngânPhục vụRửa, dọn
HùngĐượcĐượcĐượcĐược
ĐạtĐượcHọcĐượcĐược
MaiHọcĐượcĐượcĐược
QuyênĐượcĐượcĐược
ThảoĐượcĐượcĐược
HằngĐượcĐượcĐược
LongHọcĐượcĐược
SơnĐượcĐược

Nhìn cột bếp nướng: chỉ hai người “Được”. Nếu Hùng và Đạt cùng nghỉ một ngày, quán không có ai nướng. Đó là thông tin mà bảng theo người không bao giờ cho bạn thấy. Cách xử lý không phải ép hai người không nghỉ, mà là cho Mai học thêm, kèm bởi Hùng trong những khung giờ vắng, để sau vài tuần cột này có ba người.

Cập nhật bảng kỹ năng mỗi khi ai đó học xong một việc, và hỏi trực tiếp: “Em thấy tự đứng quầy thu ngân giờ đông được chưa, hay muốn có người kèm thêm vài buổi?”.

Chuyển bảng vị trí thành lịch từng người

Bảng vị trí dùng để lập, bảng theo người dùng để gửi. Chuyển như sau:

  1. Với mỗi người, đọc các ô có tên họ trên bảng vị trí trong ngày, lấy giờ bắt đầu sớm nhất và giờ kết thúc muộn nhất.
  2. Đối chiếu với các mã ca của quán. Nếu khớp một mã có sẵn, ghi mã đó vào ô ngày trong bảng theo người.
  3. Nếu khoảng giờ dài hơn mọi mã ca, như trường hợp Long ở ví dụ, đó là dấu hiệu bảng vị trí đang dồn quá sức một người. Quay lại bảng vị trí, thay tên ở một khung giờ.
  4. Nếu khoảng giờ có lỗ hổng giữa chừng, đó là ca gãy; kiểm xem người đó có đồng ý làm ca gãy không.
  5. Ghi vị trí chính bên cạnh mã, ví dụ “S – nướng”, chỉ khi người đó đổi vị trí so với thường lệ.

Làm xong, so lại dòng đếm trong bảng theo người với số vị trí trong bảng vị trí. Hai con số phải khớp ở từng khung giờ. Lệch nghĩa là có tên bị ghi hai chỗ cùng giờ, hoặc có ô vị trí chưa có ai.

Vị trí bắt buộc và vị trí linh hoạt

Vị trí bắt buộc phải có người “Được”. Bếp nướng, thu ngân là ví dụ: không có người biết làm thì quán không chạy được. Điền những vị trí này trước, và chỉ dùng người có chữ “Được” trong bảng kỹ năng. Người đang học chỉ được xếp vào khi đã có người “Được” cùng khung giờ.

Vị trí linh hoạt có thể ghép. Phục vụ và rửa dọn ai cũng làm được, nên giờ vắng có thể để một người kiêm. Điền những vị trí này sau cùng, lấp bằng người còn trống.

Mỗi khung giờ đông cần một người “thả nổi”. Một người không gắn chặt vị trí nào, chạy đỡ chỗ đang tắc. Ở quán nhỏ, đó thường là trưởng ca hoặc chủ quán. Ghi rõ người đó trên bảng để mọi người biết gọi ai khi quá tải.

Vị trí không có người trong giờ vắng phải được ghi rõ. Dấu gạch trong ô cho biết bạn đã quyết định không cần vị trí đó, khác với ô trống do quên điền. Người sửa lịch sau bạn sẽ không phải đoán.

Khi một người kiêm hai việc trong cùng khung giờ

Ở quán nhỏ, kiêm nhiệm là bình thường: thu ngân kiêm pha nước, phục vụ kiêm dọn bàn. Vấn đề chỉ đến khi kiêm hai việc cùng đông một lúc. Thu ngân kiêm phục vụ lúc 12 giờ trưa thứ Bảy nghĩa là khách đứng chờ tính tiền trong khi người đó đang bưng bê ở bàn trong cùng.

Quy tắc đơn giản: chỉ cho kiêm hai việc mà lúc cao điểm của chúng không trùng nhau. Rửa dọn đông sau giờ ăn, phục vụ đông trong giờ ăn, nên một người kiêm hai việc này trong khung giờ vắng là hợp lý. Bếp và thu ngân cùng đông một lúc, nên không kiêm.

Trong bảng vị trí, ghi rõ chữ “kiêm” sau tên, như “Long kiêm”, để khi đọc bạn thấy ai đang gánh hai việc. Nếu cùng một người có chữ “kiêm” ở quá nửa số khung giờ trong tuần, hãy hỏi người đó có thấy quá tải không, và xem có nên thêm một ca ngắn vào giờ chuyển tiếp.

Kiêm nhiệm cũng nên được tính khi chia ca công bằng. Hai người cùng tám tiếng, một người kiêm hai việc suốt ca, một người đứng một vị trí, thì khối lượng việc không như nhau. Luân phiên chữ “kiêm” giữa những người cùng làm được, đừng để rơi mãi vào một người chịu khó.

Những chỗ hay sai khi mới chuyển sang xếp theo vị trí

Cách xếp này rõ hơn, nhưng mấy tuần đầu thường vấp vài lỗi giống nhau. Kiểm bảng vị trí của bạn với danh sách sau:

  • Một tên xuất hiện ở hai vị trí cùng khung giờ mà không có chữ “kiêm”: thường là gõ nhầm khi chép từ ngày trước sang, và người đó sẽ bị trưởng ca gọi ở hai nơi.
  • Một người có mặt ở khung đầu và khung cuối ngày như Long trong bảng mẫu: cộng giờ lên mới thấy quá dài. Mỗi lần điền xong một ngày, đọc riêng từng tên từ trái sang phải.
  • Bảng kỹ năng không được cập nhật: người đã học xong pha chế ba tuần vẫn ghi “Học”, nên bạn không dám xếp, trong khi người cũ thì quá tải.
  • Chỉ có bảng vị trí mà không chuyển sang lịch từng người: nhân viên phải dò tên mình ở năm sáu hàng để biết mấy giờ đi làm.
  • Chia khung giờ khác nhau giữa các ngày: thứ Bảy chia bốn khung, Chủ nhật chia năm, nên không so được hai ngày với nhau.

Lỗi thứ hai là lỗi nguy hiểm nhất, vì bảng vị trí nhìn theo cột nên mắt không thấy một người đang kéo dài cả ngày. Kiểm tổng giờ mỗi người ở bảng theo người là chốt chặn cuối.

Dùng bảng vị trí trong buổi họp đầu ca

Bảng vị trí phát huy nhiều nhất vào năm phút trước giờ mở cửa. Trưởng ca đọc nhanh: hôm nay Hùng đứng nướng đến 14 giờ, Mai bếp nước cả ngày, Thảo thu ngân, Long phục vụ và kiêm rửa giờ vắng, giờ đông ai là người thả nổi. Mỗi người biết việc của mình và biết hỏi ai khi cần, không phải chờ phân công giữa lúc khách đã vào.

Nếu có người vắng, trưởng ca nhìn bảng kỹ năng là biết ai thay được vị trí đó, không phải gọi điện hỏi chủ quán. Ghi lại thay đổi ngay trên bảng vị trí của ngày, để cuối ngày người lập lịch biết vì sao giờ của người thay lại dài hơn kế hoạch.

Buổi họp này cũng là lúc tốt để nhắc ai đang học vị trí mới và ai kèm họ. Một câu ngắn như “hôm nay Mai đứng nướng cùng anh Hùng từ 14 giờ đến 15 giờ, giờ vắng thì để Mai tự làm, anh đứng cạnh” giúp người học biết mình được phép thử và người kèm biết mình chịu trách nhiệm. Không cần họp lâu; năm phút đứng quanh quầy là đủ.

Câu hỏi thường gặp

Quán chỉ có bốn người có cần bảng phân ca theo vị trí không?

Thường không cần nếu ai cũng làm được mọi việc. Chỉ khi có một việc chỉ một hai người làm được, như nướng hoặc pha chế, thì nên ít nhất có bảng kỹ năng để không xếp hai người đó cùng nghỉ.

Khung giờ trong bảng vị trí nên chia nhỏ đến mức nào?

Chia theo nhịp khách của quán, thường ba đến năm khung một ngày như trước trưa, trưa, chiều, tối. Chia theo từng giờ thì bảng quá dày, khó đọc và khó chuyển sang ca của từng người.

Nhân viên có cần xem bảng vị trí không?

Không bắt buộc. Nhân viên cần lịch của mình theo ca; bảng vị trí chủ yếu cho người lập lịch và trưởng ca. Đầu ca, trưởng ca có thể đọc nhanh ai đứng vị trí nào trong buổi họp ngắn.

Làm sao để nhiều người làm được vị trí khó hơn?

Ghi rõ ai đang học vị trí nào trong bảng kỹ năng, xếp họ vào khung giờ vắng cùng người đã làm được, và hẹn một mốc để hỏi lại xem họ đã tự tin chưa. Đừng ném người đang học vào giờ đông một mình.

Có nên đổi vị trí của nhân viên mỗi ngày để ai cũng giỏi mọi việc không?

Đổi quá thường xuyên làm ai cũng ở mức trung bình và giờ đông dễ rối. Nên giữ mỗi người một vị trí chính, mỗi tuần cho học thêm một vị trí phụ vài buổi trong giờ vắng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138